Tranh luận nóng

Quy trách nhiệm nếu để lọt phim có nội dung vi phạm

Thứ Tư, 15/09/2021 08:51

(Phim) - Đó là ý kiến của nhiều ĐBQH khi cho ý kiến về Dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi).

Sáng 14/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng, cho biết trong quá trình xây dựng luật còn một số vấn đề có ý kiến khác nhau, cần xin ý kiến Quốc hội, đó là: quy định về sản xuất phim bằng nguồn ngân sách Nhà nước; phổ biến phim trên không gian mạng; Quỹ hỗ trợ phát triển điện ảnh.

Quy trach nhiem neu de lot phim co noi dung vi pham
Bộ phim Người Tuyết bé nhỏ chiếu đường lưỡi bò phi pháp gây nhiều bức xúc.

Ông Hùng cho biết, Chính phủ dự kiến trình ra Quốc hội 2 phương án, một là cho phép các nhà phát hành tự kiểm và chịu trách nhiệm, Bộ VH-TT-DL sẽ kiểm tra theo kiểu hậu kiểm. Còn phương án 2 là bắt buộc các phim chỉ được phổ biến trên không gian mạng khi có giấy phép của Bộ này, tức là tiền kiểm.

Bộ trưởng Hùng cũng giải thích, phương án hậu kiểm là cách tiếp cận mới, song cũng tạo nguy cơ để lọt các sản phẩm phản ánh sai lịch sử, nội dung bạo lực, sử dụng ma túy, khiêu dâm, xâm hại trẻ em... Trong khi đó, phương án tiền kiểm thì hiện nay chưa có giải pháp hiệu quả để kiểm soát khối lượng lớn các phim phát hành trên mạng.

Góp ý cho nội dung này, các đại biểu đều cho rằng cần kết hợp cả tiền kiểm và hậu kiểm để tránh lộ, lọt những bộ phim ảnh hưởng xấu đến chính trị, tư tưởng, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng cho rằng, cũng cần phải quy định cụ thể các tiêu chí để biết được một bộ phim là có ảnh hưởng xấu để tiền kiểm.

Đề xuất cấm phim cổ xúy vi phạm

Góp ý thêm cho Điều 10 của luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh, thiếu tướng Lê Tấn Tới đề nghị Ban soạn thảo bổ sung quy định cấm phim có tình tiết cổ xúy cho hành vi vi phạm pháp luật, như phạm tội nhưng không bị xử lý, sống ích kỷ; phản ánh quá chân thực, quá chi tiết về sự tự chuyển biến, tự chuyển hóa, làm người xem nhận thức sai và có thể bắt chước, làm theo.

“Điển hình, mới đây sau khi VTV1 chiếu phim Người phán xử thì tình hình các băng ổ nhóm tội phạm xã hội đen xảy ra rất nhiều. Đất nước chúng ta quản lý xã hội bằng pháp luật, nhưng trong phim thì pháp luật không giải quyết được, mà đưa cho ông trùm làm người phán xử, kể cả phán xử cả lực lượng công an. Phán xử tất cả. Mà phim đó chiếu trên giờ vàng thì ai chịu trách nhiệm về vấn đề này?”, ông Tới nêu.

Ông Tới nhấn mạnh: "Phải đưa trách nhiệm vào".

Còn Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Ban soạn thảo định lượng cụ thể, chính xác các quy định cấm trong hoạt động điện ảnh ở Điều 10. "Cần thể hiện lại khoản 1 Điều 10 theo hướng cấm hành vi sản xuất, phát hành, phổ biến phim có nội dung vi phạm", ông Vinh nói.

Ông Vinh đề nghị bổ sung quy định cấm hành vi quay trộm, sao chép phim khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu phim; cấm các rạp chiếu phim để lộ, lọt phim khi đang chiếu.

Trưởng Ban công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh thì đề nghị cần bổ sung thành phần thẩm định phim.

Bà Thanh cho rằng, Dự thảo nêu thành phần thẩm định có 2/3 là nhà chuyên môn, 1/3 là nhà quản lý điện ảnh là chưa phù hợp, cần bổ sung nhà chuyên môn, chính trị, chuyên gia liên quan đến nội dung điện ảnh, đặc biệt là an ninh, quốc phòng, tín ngưỡng, tránh để lọt những phim làm ảnh hưởng đến an ninh chính trị, như vừa qua để lọt phim Người tuyết bé nhỏ có hình ảnh "đường lưỡi bò".

"Phải quy định rõ trách nhiệm của nhà thẩm định phim để bảo đảm chất lượng, hiệu quả", bà Thanh nói.

Học tập kinh nghiệm của các nền điện ảnh phát triển

Cho ý kiến chung, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhận định, Luật Điện ảnh, cần nhìn nhận điện ảnh không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là sản phẩm dịch vụ có tính văn hóa cao, một ngành kinh tế. Điện ảnh phải phát triển trên nền tảng là các quy luật kinh tế và phải có chính sách phát triển điện ảnh như một ngành kinh tế...

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh hai vấn đề mấu chốt: Luật Điện ảnh phải điều chỉnh hoạt động điện ảnh trong môi trường công nghệ số để khuyến khích điện ảnh phát triển nhanh chóng; đồng thời phải tạo hành lang pháp lý để phát triển công nghiệp điện ảnh. Luật Điện ảnh (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho sự phát triển của điện ảnh Việt Nam trong thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cơ quan soạn thảo và thẩm tra cần tiếp tục cân nhắc một số nội dung như chính sách Nhà nước về phát triển điện ảnh với tư cách vừa là nghệ thuật, vừa là ngành kinh tế. Công nghiệp điện ảnh là ngành văn hóa có tính tổng hợp, kết nối nhiều ngành, dự Luật phải thể hiện được điều này.

“Chính sách cho phát triển điện ảnh cần rà soát kỹ, học tập kinh nghiệm của các nước có nền công nghiệp điện ảnh phát triển, hình thành hệ sinh thái làm phim thúc đẩy sự phát triển. Trong đó cần chú ý các yếu tố như xây dựng phim trường hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực…”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý.

Thái An