Tranh luận nóng

Động thái của Ankara trước cuộc gặp Tổng thống Putin

Thứ Sáu, 24/09/2021 20:52

(Tình hình Syria - Chiến tranh Syria) - Tối ngày 22/9, Thổ Nhĩ Kỳ đã được nhìn thấy tăng cường lực lượng tới Idlib ở Tây Bắc Syria.

Theo Bloomberg, Thổ Nhĩ Kỳ đã điều một lượng lớn binh sĩ và trang thiết bị quân sự tới mặt trận Idlib. Hoạt động mới nhất này của Ankara nhằm thể hiện quyết tâm ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công nào của quân chính phủ Syria và đồng minh vào một trong những chiến tuyến cuối cùng hiện do phiến quân được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn kiểm soát.

Các quan chức Ankara cho biết, một lượng lớn binh sĩ được bổ sung sẽ giúp ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào của lực lượng mặt đất Syria ở Idlib và kiểm soát các con đường dẫn đến biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Tỉnh Idlib là thành trì cuối cùng hiện còn nằm trong tay phiến quân do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn và phe đối lập. Đây cũng là nơi sinh sống của 3,4 triệu người Syria, khoảng 2 triệu người trong số họ đã tị nạn tại Idlib do chiến sự ở những nơi khác trên đất nước.

Ankara lo ngại rằng, một cuộc tấn công của chính phủ do Nga hậu thuẫn vào khu vực đông dân cư có thể kích hoạt một làn sóng người tị nạn mới tại biên giới của họ vào thời điểm mà dư luận ở Thổ Nhĩ Kỳ đã cảnh giác với việc tiếp nhận thêm người tị nạn.

Mặc dù không có dấu hiệu của một cuộc tấn công tổng lực, nhưng sự gia tăng các cuộc tấn công của không quân Nga và lực lượng Syria gần đây vào lãnh thổ Idlib đã thu hút sự chú ý của các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ vốn đang phải đối mặt với những chỉ trích ngày càng tăng trong nước liên quan đến chi phí nhà ở của số người tị nạn lớn nhất thế giới.

Theo một thỏa thuận năm 2016, Liên minh châu Âu (EU) đã trả cho Thổ Nhĩ Kỳ hàng tỷ đô la để tiếp nhận những người Syria đang chạy trốn chiến tranh và tìm cách định cư ở châu Âu. Kể từ đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã bị cáo buộc “vũ khí hóa” những người tị nạn vì các biện pháp chính trị bằng cách đe dọa mở cửa biên giới với châu Âu.

Gần 4 triệu người tị nạn Syria hiện đang ở trong lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ, với nền kinh tế suy thoái do đại dịch COVID-19, cùng với sự tiếp quản của Taliban ở Afghanistan đã đe dọa một cuộc khủng hoảng tị nạn mới, sự phản đối của Ankara đối với sự hiện diện của những người tị nạn đang ngày càng tăng.

Phát biểu tại Đại hội đồng LHQ hôm 22/9, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã đề cập đến vấn đề này và bày tỏ sự thất vọng trước việc cộng đồng quốc tế thiếu sự ủng hộ đối với vấn đề người tị nạn.

“Là một quốc gia đã cứu nhân phẩm trong cuộc khủng hoảng Syria, chúng tôi không còn tiềm năng cũng như khả năng quan sát những dòng người nhập cư mới. Đã đến lúc tất cả các bên liên quan phải làm phần việc của họ về vấn đề này", ông Erdogan nói.

Trong khi đó, động thái điều quân mới nhất của Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc gặp của Tổng thống Erdogan với hai nhà lãnh đạo Iran và Nga tại Moscow.

Cuộc họp được lên kế hoạch sau khi có báo cáo về một chiến dịch quân sự của quân đội Syria (SAA) được Nga hậu thuẫn chống lại phiến quân Hay'at Tahrir Al-Sham (HTS) và các đồng minh ở Idlib.

Các nguồn tin nói với tờ National rằng, Tổng thống Erdogan dự kiến ​​sẽ nêu “tình hình căng thẳng ở Idlib” khi ông gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi vào ngày 29/9 tới.

Nhưng Tổng thống Syria Bashar al-Assad có ý định tuyên bố giành chiến thắng hoàn toàn trong cuộc chiến 10 năm tàn khốc của đất nước. Và trong cuộc gặp hiếm hoi giữa Tổng thống Nga Putin với nhà lãnh đạo Syria tại Điện Kremlin vào tuần trước, ông Putin đã chỉ trích sự hiện diện của quân đội nước ngoài ở một số khu vực ở Syria mà không có quyết định của Liên Hợp Quốc hoặc sự cho phép của chính quyền Assad, cho rằng, điều tốt nhất để Syria có thể thực hiện những nỗ lực thống nhất đất nước là lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ và một lực lượng nhỏ của Mỹ ở phía Đông Syria do người Kurd kiểm soát phải rút lui.

“Điều đó (việc rút quân) sẽ không xảy ra”, Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar khẳng định trong chuyến thăm tới biên giới Syria vào ngày 11/9, một ngày sau khi các tay súng Hồi giáo cực đoan giết chết 3 binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ ở Idlib.

“Chúng ta không thể dung thứ cho làn sóng tị nạn mới. Chúng ta phải cố gắng hết sức để ngăn chặn tình trạng di cư. Cơ sở của điều này nằm ở việc làm cho khu vực trở nên an toàn và ổn định. Thổ Nhĩ Kỳ đang phấn đấu vì điều đó”, ông Akar nói.

Trong một diễn biến có liên quan, ngày 23/9, Bộ Ngoại giao Syria đã lên tiếng yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ rút lực lượng khỏi lãnh thổ nước này ngay lập tức, coi đây là hành động "xâm lược trắng trợn".

“Thổ Nhĩ Kỳ đã công khai hỗ trợ các nhóm khủng bố trên lãnh thổ của chúng tôi. Đây là những sự thật rõ ràng cho sự can thiệp vào công việc của một quốc gia có chủ quyền. Chúng tôi yêu cầu Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan rút quân ngay lập tức”, Bộ Ngoại giao Syria nêu rõ trong một thông báo được phát đi hôm 23/9.

Thông báo của Bộ Ngoại giao Syria khẳng định việc Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường lực lượng đến Idlib tối 22/9 là hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Theo đó, chính phủ Syria lên án mạnh mẽ việc Ankara triển khai quân tới tỉnh Idlib là động thái đe dọa chủ quyền lãnh thổ và an ninh của Syria.

Cũng theo người đứng đầu Bộ Ngoại giao Syria, Faisal Mikdad, Thổ Nhĩ Kỳ đang xây dựng lực lượng chiếm đóng tại Cộng hòa Ả Rập Syria. Ông Mikdad cho rằng, chính sự hiện diện của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ở miền bắc Syria ngày nay là một trong những yếu tố gây mất ổn định chính, điều này dẫn đến việc nuôi dưỡng chủ nghĩa khủng bố và chủ nghĩa cực đoan.

Hoàng Vân