Tranh luận nóng

Trung Quốc mở dự án đập khổng lồ: Ấn Độ không yên

Thứ Hai, 01/02/2021 18:32

(Tin tức 24h) - Dự án đập thủy điện khồng lồ tại thượng lưu sông Brahmaputra có thể sẽ là thứ vũ khí ảnh hưởng đến kinh tế-xã hội Ấn Độ và Bangladesh.

Cuối năm 2020, Trung Quốc đã công bố dự án xây đập thủy điện trên khúc sông Brahmaputra chảy qua huyện Medog thuộc khu tự trị Tây Tạng.

Giới chức nước này giới thiệu đây là một phần trong sáng kiến sản xuất năng lượng tái tạo giúp đạt mục tiêu đưa lượng khí thải về 0 trước năm 2060, đồng thời góp phần phát triển Tây Tạng.

Trung Quoc mo du an dap khong lo: An Do khong yen
Trung Quốc dự định xây đập thủy điện khổng lồ trên sông Brahmaputra.

Từ năm 2010, Trung Quốc bắt đầu xây vài con đập nhỏ dọc theo dòng chính của Brahmaputra. Đến nay đã có 2 dự án hoàn thành và 3 dự án đang xây dựng. Dự án đập trên khúc sông chảy qua Medog có quy mô lớn nhất, đủ sức tạo ra 60 gigawatts điện – gấp 3 lần đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử.

Sông Brahmaputra (Trung Quốc gọi là Yarlung Tsangpo) là một trong những con sông dài nhất thế giới, bắt nguồn từ dãy Himalaya tại Tây Tạng và đi vào Ấn Độ ở Arunachal Pradesh, đi qua bang Assam sang Bangladesh, cuối cùng đổ ra vịnh Bengal.

Con sông đem lại thủy sản phong phú, bồi đắp phù sa, đóng vai trò quan trọng trong giao thông đường thủy nhưng cũng gây ra nhiều trận lũ lụt thảm khốc cho người dân Ấn Độ và Bangladesh.

Trung Quoc mo du an dap khong lo: An Do khong yen
Đồ họa con sông Brahmaputra thượng nguồn tại Trung Quốc chảy qua Ấn Độ.

Với dự án đập thủy điện khổng lồ ở sông Brahmaputra, Trung Quốc tiếp tục trở thành nỗi lo ngại ở Ấn Độ và Bangladesh.

Một con đập khổng lồ sẽ giữ lại lượng lớn phù sa nên nông nghiệp của quốc gia hạ lưu chắc chắn bị ảnh hưởng.

Trung Quốc đảm bảo đây là con đập tuân theo dòng chảy bình thường của sông, không chuyển hướng chảy và không tích trữ nước. Nhưng giới chuyên gia đánh giá dự án vẫn có thể làm giảm lượng nước ở hạ lưu đặc biệt là vào mùa khô.

Giới chức Ấn Độ cũng lo ngại nguy cơ xả nước vào mùa lũ vốn rất nguy hiểm cho khu vực như bang Assam.

Hơn nữa, vùng Himalaya rất dễ bị ảnh hưởng bởi động đất hay hoạt động địa chất khác, vì vậy bất cứ công trình hạ tầng nào tại đây đều đem lại mối nguy lớn cho cộng đồng dân cư sống ở hạ nguồn sông Brahmaputra.

Đập thủy điện cũng đe dọa đến hệ sinh thái khu vực vốn đã bị thiệt hại nặng nề vì băng tan, phá rừng, xói mòn đất.

Trung Quốc là nơi khởi nguồn của nhiều con sông lớn. Với việc xây dựng các đập thủy điện khổng lồ, ảnh hưởng toàn bộ đến các hoạt động an ninh, kinh tế, xã hội... ở quốc gia hạ nguồn.

Các đập thủy điện ở thượng nguồn của Trung Quốc từ lâu đã được ví là thứ vũ khí âm thầm mà nguy hiểm.

Ấn - Trung có ký thỏa thuận chia sẻ dữ liệu thủy văn của sông trong mùa lũ (tháng 5 đến tháng 10 hằng năm) để giúp cảnh báo cho khu vực hạ lưu. Song, vào thời điểm nổ ra căng thẳng biên giới năm 2017, Trung Quốc lại ngừng cung cấp thông tin suốt gần một năm, ảnh hưởng đến các kế hoạch của quốc gia này trong đảm bảo thiên tai và phát triển kinh tế-xã hội.

Trước việc Trung Quốc công bố dự án mới trên sông Brahmaputra, Ấn Độ đã tỏ thái độ thận trọng.

Trung Quoc mo du an dap khong lo: An Do khong yen
Ngư dân Ấn Độ lao động trên sông Brahmaputra

Ấn Độ lên tiếng kêu gọi Trung Quốc đảm bảo không làm tổn hại lợi ích của các quốc gia hạ lưu. Chính quyền New Delhi cũng dự tính xây một dự án thủy điện ở thung lũng Dibang thuộc Arunachal Pradesh nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực mà đập thủy điện Trung Quốc mang lại.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Anurag Srivastava cho biết tại cuộc họp giao ban hàng tuần rằng “chính phủ theo dõi cẩn thận tất cả các diễn biến trên sông Brahmaputra.”

“Với tư cách là một Quốc gia ven sông tại hạ lưu, có quyền sử dụng đáng kể đối với vùng nước của các con sông xuyên biên giới, chính phủ Ấn Độ đã liên tục truyền đạt quan điểm và mối quan tâm của mình tới các nhà chức trách Trung Quốc và thúc giục họ đảm bảo rằng lợi ích của các quốc gia hạ nguồn không bị tổn hại bởi bất kỳ hoạt động nào ở các khu vực thượng nguồn.

Phía Trung Quốc đã nhiều lần thông báo với chúng tôi rằng họ chỉ thực hiện các dự án thủy điện dòng sông không liên quan đến việc chuyển dòng nước của Brahmaputra.

Các vấn đề khác nhau liên quan đến các con sông xuyên biên giới được thảo luận với Trung Quốc theo cơ chế của Cơ chế cấp chuyên gia được thể chế hóa được thành lập vào năm 2006, cũng như thông qua các kênh ngoại giao.

Chúng tôi dự định sẽ tiếp tục quan tâm với Trung Quốc về vấn đề các con sông xuyên biên giới để bảo vệ lợi ích của chúng tôi” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh.

Hải Lâm