Tranh luận nóng

Trung Quốc hủy đối thoại kinh tế với Úc

Thứ Năm, 06/05/2021 15:14

(Tin tức 24h) - Đối thoại kinh tế cấp cao Úc- Trung Quốc bị hủy bỏ vì Bắc Kinh tố tư duy Chiến tranh Lạnh của Canberra.

Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) cho biết trong một tuyên bố ngắn hôm 6/5 rằng, nước này đã hủy bỏ đối thoại kinh tế cấp cao với Úc trong bối cảnh quan hệ hai nước căng thẳng trong cả nhiều lĩnh vực, bao gồm cả thương mại.

Trung Quoc huy doi thoai kinh te voi Uc 
Trung Quốc tuyên bố hủy bỏ Đối thoại Kinh tế chiến lược Trung-Úc

Cơ quan này nhấn mạnh rằng Bắc Kinh buộc phải đưa ra quyết định này do "thái độ hiện nay của chính phủ Úc đối với hợp tác Trung-Úc".

"Gần đây, một số quan chức chính phủ Úc đã đưa ra một loạt biện pháp nhằm phá vỡ các hoạt động trao đổi và hợp tác bình thường giữa Trung Quốc và Úc vì 'tư duy chiến tranh lạnh' và sự phân biệt đối xử vì ý thức hệ" - Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc viết trong tuyên bố.

Đối thoại Kinh tế chiến lược Trung-Úc được khởi động từ năm 2014 nhằm mở rộng cơ hội đầu tư hai chiều và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương. Vòng đối thoại gần nhất được tổ chức vào tháng 9/2017.

Zhou Fangyin, một giáo sư tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế Quảng Đông, nói với Global Times, động thái mới nhất của Trung Quốc là "hiếm khi xảy ra".

"Việc đình chỉ như vậy là rất hiếm khi xảy ra trong quá trình ngoại giao của Trung Quốc với các nước lớn. Điều này nhấn mạnh sự phản đối mạnh mẽ của Trung Quốc và gửi một cảnh báo rõ ràng tới Úc rằng Trung Quốc quyết tâm và sẵn sàng sử dụng mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình" - ông nói.

“[Thủ tướng Úc] Morrison nên tôn trọng điểm mấu chốt của Trung Quốc và bỏ ảo tưởng rằng Trung Quốc có thể rút lui trước hành động khiêu khích phi lý của mình” - ông Zhou nói.

Trong khi đó, ông James Laurenceson, Giám đốc kiêm Giáo sư tại Học viện Quan hệ Úc-Trung thuộc Đại học Công nghệ Sydney, nói với Global Times rằng phản ứng của Trung Quốc là "đã được hiệu chỉnh", không phải là một phản ứng quá đà hay quá mức. 

Quyết định của Trung Quốc được công bố như một động thái trả đũa sau khi chính quyền Canberra đã viện dẫn một luật mới để hủy bỏ hai thỏa thuận liên quan tới Sáng kiến Vành đai và Con đường mà Bắc Kinh ký với chính quyền bang Victoria (Úc).

Khi đó, Bắc Kinh đã tuyên bố sẽ "đáp trả một cách kiên quyết và mạnh mẽ" nếu Canberra không rút lại quyết định. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cho rằng động thái của Úc cho thấy Canberra không thực tâm muốn cải thiện quan hệ với Bắc Kinh.

Mới đây nhất, Thủ tướng Úc Scott Morrison vừa cảnh báo nước này sẵn sàng lấy lại 2 cảng quan trọng là cảng Newscastle và cảng Darwin từ các nhà đầu tư Trung Quốc. Lý do chính có thể là nhận thấy các mối nguy cơ về an ninh quốc gia.

Cảng Newscastle là cảng xuất khẩu than lớn nhất thế giới trong khi cảng Darwin nằm ở trung tâm khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trên các tuyến đường vận tải biển quan trọng và là cảng nằm gần nhất các đối tác thương mại lớn của Úc ở châu Á.  

Việc chính quyền tiểu bang được ký thỏa thuận cho thuê cảng với nhà đầu tư Trung Quốc lên tới gần 100 năm đã khiến chính quyền liên bang bất ngờ và cả đồng minh Mỹ bất bình. TP cảng Darwin cũng là nơi đón tiếp lực lượng quân sự của các đối tác và đồng minh, trong đó có lính thủy đánh bộ Mỹ.

Sau khi đại dịch COVID-19 lan đi khắp thế giới, làn sóng đổ lỗi và chỉ trích đã đổ lên Trung Quốc, quốc gia được cho là nơi bùng phát virus gây bệnh chết người. Úc thậm chí là quốc gia đầu tiên đề xuất một cuộc điều tra nhằm vào Trung Quốc về nguồn gốc virus khi xuất hiện các giả thuyết cho rằng virus corona xuất phát từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Căng thẳng giữa Úc và Trung Quốc đã bùng phát và ngày càng gia tăng từ đó đến nay trên mặt trận lớn nhất là thương mại. Loạt mặt hàng xuất khẩu của Úc sang Trung Quốc như rượu vang, thịt bò, gỗ đã bị áp thuế cao hoặc tăng cường rào cản.

Trung Quốc cũng đã áp tổng mức thuế chống bán phá giá là 80,5% đối với lúa mạch của Úc. Chính phủ Trung Quốc ngày 18/5 thông báo áp thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp với tổng mức thuế 80,5% đối với sản phẩm lúa mạch nhập khẩu từ Úc, khiến loại ngũ cốc này không có khả năng cạnh tranh tại Trung Quốc.  

Hải Lâm