Tranh luận nóng

Trung Quốc đắc thắng trước Mỹ, mời ngồi lại bàn đàm phán

Thứ Hai, 08/03/2021 09:27

(Tin tức 24h) - 4 năm sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc điều tra nhằm vào thương mại với Trung Quốc, Mỹ không thay đổi được điều gì.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị mới đây đã đề nghị chính quyền Tổng thống Joe Biden khởi động lại các cuộc đàm phán với Trung Quốc để dỡ bỏ thuế quan và lệnh trừng phạt. Ông Vương Nghị cho rằng Mỹ đã giảm đáng kể các cuộc đàm phán song phương ở tất cả các cấp.

Trung Quoc dac thang truoc My, moi ngoi lai ban dam phan
Ngăn cách thương mại Mỹ-Trung bị kéo lại dù thỏa thuận thương mại còn hiệu lực.

Trong tuyên bố ngày 7/3, Ngoại trưởng Trung Quốc đã kêu gọi Mỹ dỡ bỏ những vấn đề phi lý về hợp tác song phương "càng sớm càng tốt" và cùng nhau giải quyết các vấn đề như biến đổi khí hậu.

Trong tuyên bố thể hiện sự mong muốn cùng ngồi lại giải quyết các vấn đề song phương, Trung Quốc đồng thời cáo buộc Washington "gây hỗn loạn thế giới dưới danh nghĩa truyền bá dân chủ". Mỹ đã sử dụng dân chủ và nhân quyền làm cơ sở để can thiệp một cách tùy tiện vào công việc của các nước khác.

"Mỹ nên nhận ra điều này càng sớm càng tốt, nếu không thế giới sẽ tiếp tục trải qua bất ổn" - Ngoại trưởng Trung Quốc nói.

Ông Vương cho biết rằng, sự khác biệt giữa Trung Quốc và Mỹ "phải được quản lý và hai bên cần phải ủng hộ cạnh tranh lành mạnh chứ không phải là con số 0".

Tạp chí Diplomat hôm 2/3 đã đăng bài viết phân tích với nhận định, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung vẫn đang tiếp tục diễn ra nhưng phần thắng đang nghiêng về phía Trung Quốc. 

Cựu Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ của mình bằng cách điều tra các hành vi thương mại không công bằng ở Trung Quốc và sau đó áp thuế 25% đối với quốc gia châu Á này. Bốn năm sau, các mức thuế đó vẫn còn đó. Ngay cả sau khi thỏa thuận thương mại giai đoạn một được ký kết vào tháng 1/2020, các mức thuế quan của Mỹ đối với các sản phẩm của Trung Quốc vẫn được duy trì. 

Khi đại dịch COVID-19 xảy ra, cuộc chiến thương mại trở nên bớt nóng do Bắc Kinh viện cớ đại dịch để minh chứng cho việc Trung Quốc không thể đáp ứng các điều kiện của thỏa thuận về việc mua thêm 200 tỷ USD hàng hóa của Mỹ trong giai đoạn từ 2017-2021. Chiến tranh thương mại tiếp tục tàn phá nền kinh tế Mỹ ngay cả dưới thời chính quyền mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Chính quyền của ông Biden đã không thực hiện thay đổi nào đối với cơ cấu thuế quan áp với Trung Quốc và được cho là đang xem xét lại Thỏa thuận thương mại giai đoạn một.

Sự tập trung của ông Biden hướng vào xử lý đại dịch trong nước thay vì chính sách thương mại đối với Trung Quốc.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chỉ ra "sự cạnh tranh ngày càng tăng với Trung Quốc" là thách thức chính mà Mỹ phải đối mặt. Ngoại trưởng Mỹ cũng mô tả Trung Quốc là "thử thách địa chính trị lớn nhất" trong thế kỷ này.

Song đến nay, Mỹ vẫn loay hoay với các cách để buộc Trung Quốc thực hiện các nghĩa vụ trong thương mại của họ.

Nhà kinh tế Chad Bown của Mỹ cho rằng, việc chính quyền ông Biden có kế hoạch xem xét lại thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 mà cựu tổng thống Trump đã ký với Trung Quốc vào cuối năm 2019 là hoàn toàn đúng đắn bởi chúng đã thất bại.

Dựa theo năm đầu tiên của thỏa thuận, Trung Quốc không đáp ứng cam kết. Sự tàn phá kinh tế của đại dịch COVID-19 chỉ là một phần nguyên nhân. Nỗ lực quản lý thương mại - nhằm đáp ứng mục tiêu của ông Trump là giảm thâm hụt thương mại song phương - đã thất bại ngay từ đầu.

Báo cáo cho biết nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc trong thỏa thuận giai đoạn 1 trong năm 2020 cao hơn 13% so với 2019. Việc mua hàng hóa sản xuất theo thỏa thuận của Trung Quốc chỉ đạt 57% mục tiêu, trong đó ôtô, xe tải và phụ tùng chỉ đạt 40%; máy bay, động cơ và phụ tùng chỉ đạt 18%.

Chất bán dẫn và thiết bị sản xuất chất bán dẫn đã vượt mục tiêu 27%, nhưng theo báo cáo, đó là do các khách hàng Trung Quốc, bao gồm cả Huawei, mua hàng dự trữ để đề phòng việc Mỹ hạn chế xuất khẩu một số sản phẩm vì lý do an ninh quốc gia.

Doanh số bán sản phẩm y tế sang Trung Quốc đạt 111% mục tiêu do nhu cầu từ đại dịch COVID-19.

Xuất khẩu nông sản thấp hơn 18% so với mục tiêu, còn nhập khẩu các sản phẩm năng lượng thì Trung Quốc chỉ đáp ứng 37% cam kết.

Dữ liệu hải quan Mỹ công bố vào tuần trước cho thấy thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã giảm mạnh kể từ khi ông Trump phát động cuộc chiến thương mại vào năm 2018. Điều này một phần do Trung Quốc mua hàng hóa nông nghiệp, nhưng cũng do thuế quan khiến hàng hóa Trung Quốc đắt hơn và chuyển hướng nhu cầu mua hàng sang thị trường khác.

Thâm hụt thương mại hàng hóa với Trung Quốc giảm xuống còn 310,8 tỉ USD trong năm 2020, giảm từ 419,5 tỉ USD của năm 2018 - năm thương chiến bắt đầu.

Theo các nhà kinh tế, có một số yếu tố đáng được duy trì và xây dựng, như cam kết của Trung Quốc trong việc giảm các hàng rào phi thuế quan liên quan đến an toàn thực phẩm và mở cửa cho đầu tư nước ngoài, hay Trung Quốc đồng ý ngăn chặn các vi phạm sở hữu trí tuệ.

Hiện, ông Biden đang dùng sức ép với các đồng minh để tách Trung Quốc ra khỏi chuỗi cung ứng về sản xuất chip. Chưa rõ các đồng minh có thể giúp ông Biden về việc này không bởi ngay cả các đồng minh cũng tìm đến thị trường tỷ dân lớn thứ 2 thế giới để mở rộng sản xuất và phát triển các ngành công nghiệp cao của họ.

Hải Lâm