Tranh luận nóng

Thổ hứa cho Mỹ nếm đòn theo nhiều cách khác nhau

Thứ Hai, 26/04/2021 14:21

(Tin tức 24h) - Mỹ công nhận tội ác diệt chủng Armenia khiến Thổ bàng hoàng chọn phương án đáp trả.

Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đang trong một cuộc đối đầu căng thẳng chưa từng thấy sau quyết định công nhận Tội ác diệt chủng Armenia dưới Đế chế Ottoman của Tổng thống Mỹ Joe Biden. 

Tho hua cho My nem don theo nhieu cach khac nhau
Người Armenia biểu tình trước đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Tổng thống Joe Biden công nhận cuộc thảm sát năm 1915 là diệt chủng. Ảnh: Reuters

Ông Ibrahim Kalin, phát ngôn viên kiêm cố vấn của Tổng thống Tayyip Erdogan tuyên bố rằng, quyết định của Tổng thống Mỹ là hành động "thái quá" và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có biện pháp đáp trả trong vài tháng tới.

Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Reuters, ông Kalin nói: “Sẽ có sự đáp trả theo nhiều cách thức, phương pháp và mức độ khác nhau trong những ngày tháng tới”.

Trong số các biện pháp đáp trả, ông Kalin không nói rõ liệu Ankara có hạn chế Mỹ tiếp cận căn cứ không quân Incirlik ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ hay không. Căn cứ vốn được sử dụng hỗ trợ liên minh quốc tế chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tại Syria và Iraq.

Trước đó, Đại sứ quán Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ đã phải tạm đóng cửa. Cơ quan ngoại giao này thông báo các phái bộ ngoại giao nước này sẽ đóng cửa đối với các dịch vụ thông thường từ ngày 26-27/4 do lo ngại các cuộc biểu tình và phản đối tại quốc gia này.

Thổ Nhĩ Kỳ trước đó cảnh báo sự công nhận của Mỹ sẽ là một đòn giáng mạnh vào mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa hai đồng minh. Sự biến động của thị trường với đồng lira trượt tới 2% là một dấu hiệu cảnh báo sớm về triển vọng leo thang giữa hai quốc gia.

Khoảng 2,5 triệu người Armenia sống trong Đế chế Ottoman trước Chiến tranh thế giới thứ nhất. Theo nhiều ước tính khác nhau, từ 600.000 đến 1,5 triệu người Armenia đã chết vào năm 1915 do bị trục xuất và giết hại có hệ thống. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ thừa nhận thực tế về cái chết hàng loạt của người Armenia, nhưng bác bỏ thuật ngữ “diệt chủng”, nói rằng số lượng nạn nhân mà phía Armenia đưa ra đã bị phóng đại.

Theo học giả Emily Schrader của Viện Tel Aviv (Israel), điều quan trọng cần lưu ý là cuộc diệt chủng Armenia không phải trong bối cảnh chiến tranh, mà vì người Armenia theo đạo Thiên Chúa, được cho là cuộc diệt chủng có dàn dựng khủng khiếp nhất mà thế giới từng chứng kiến ​​(vào thời điểm đó).

Cuộc đàn áp những người theo đạo Cơ đốc dưới thời Ottoman đã xảy ra trong nhiều năm dẫn đến cuộc diệt chủng Armenia, nhưng leo thang với Luật Tehcir, theo đó người Armenia bị cướp tài sản và đồ đạc và bị trục xuất hàng loạt, bị đưa vào sa mạc Syria trong những điều kiện vô nhân đạo.

Người Ottoman vây bắt và sát hại các học giả và trí thức Armenia, họ hãm hiếp và bắt các phụ nữ và trẻ em gái Armenia làm nô lệ, và những người sống sót bị đưa đến trại tập trung, bị hành quyết hoặc bị bỏ mặc cho đến chết.

Trong nhiều thập kỷ, Thổ Nhĩ Kỳ đã đe dọa các quốc gia khác nếu họ thậm chí chỉ xem xét công nhận cuộc diệt chủng người Armenia.

Tho hua cho My nem don theo nhieu cach khac nhau
Tổng thống Mỹ Joe Biden ra quyết định về Tội ác diệt chủng Armenia như một hành động sửa sai lịch sử.

Việc Mỹ lên tiếng công nhận nạn diệt chủng người Armenia diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ vốn đã xấu đi và có những động thái lấn lướt ở các điểm nóng như Trung Đông. Việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chấp Mỹ mua vũ khí Nga lại càng khiến quan hệ song phương đã xấu lại càng thêm xấu. Gần đây nhất, trong cuộc chiến Armenia-Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ đã cung cấp cho đồng minh Azerbaijan với nhiều điểm tương đồng về chủng tộc và tôn giáo, vũ khí công nghệ cao, gây cho Armenia nhiều thương vong.

Vào năm 2019, Hạ viện Mỹ đã thông qua Nghị quyết 401-11 công nhận Tội ác diệt chủng người Armenia, sau đó là một quyết định nhất trí tại Thượng viện Mỹ. Tuy nhiên, bất chấp thực tế là nhiều Tổng thống Mỹ đã cam kết công nhận cuộc diệt chủng người Armenia, không ai thực hiện lời hứa của họ cho đến bây giờ.

Trong tháng này, các nguồn tin của Nhà Trắng tuyên bố rằng chính quyền Biden sẽ công nhận Cuộc diệt chủng người Armenia trong một động thái sửa sai lịch sử.

Trong tuyên bố ngày 24/4, ông Joe Biden nói: “Từ sau ngày 24/4/1915, với việc Đế chế Ottoman bắt giữ các trí thức và lãnh đạo cộng đồng người Armenia, trên 1,5 triệu người Armenia đã bị trục xuất, tàn sát hoặc đày đọa đến chết. Chúng tôi tôn vinh các nạn nhân để nỗi kinh hoàng họ đã trải qua không bao giờ bị lãng quên."

Hải Lâm