Tranh luận nóng

Thêm thành viên EU tự mua vaccine riêng

Thứ Tư, 03/03/2021 11:15

(Tin tức 24h) - Sau Séc và Hungary thì Áo, Đan Mạch cũng tuyên bố tách khỏi chương trình tiêm chủng chung của châu Âu để tự lo vaccine của riêng mình.

Áo và Đan Mạch đã tách khỏi EU để theo đuổi chương trình tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19 riêng của mình sau khi nhận thấy chương trình chung quá chậm chạp.

Them thanh vien EU tu mua vaccine rieng 
Thủ tướng Áo Sebastian Kurz (trái) sẽ xem xét vaccine từ các nước khác ngoài chương trình tiêm chủng của châu Âu.

Hai nước này ngày 2/3 tuyên bố sẽ hợp tác với Israel trong nghiên cứu, phát triển vaccine thế hệ mới để kiểm soát biến chủng virus SARS-CoV-2.

Thủ tướng Áo Sebastian Kurz cho biết tốt nhất là không để lệ thuộc vào khối EU cho chương trình vaccine tương lai. Ông nói, cách tiếp cận tiêm chủng diện rộng của EU là chuẩn xác về mặt nguyên tắc nhưng điểm bất cập nằm ở chỗ Cơ quan Quản lý Y tế châu âu (EMA) đã quá chậm chạp trong cấp phép vaccine, không lưu tâm đến yếu tố sản xuất, cùng với đó là những thất bại trong qua trình cung ứng.

“Chúng ta phải chuẩn bị kịch bản cho biến chủng mới và không thể chỉ dựa vào EU trong sản xuất vaccine thế hệ hai” - hãng Thông tấn Áo (APA) dẫn lời ông Kurz cho biết.

Cùng thời điểm, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết nước này và Áo đã sẵn sàng thực thi biện pháp đơn phương nhằm có được vaccine. Bà cho biết, chương trình vaccine chung mà EU đưa ra là không đủ, bởi cần phải nâng công suất trong chiến dịch tiêm ngừa. Đó là lý do Đan Mạch hợp tác với Israel.

Cả ông Kurz và Frederiksen dự kiến tuần này sẽ tới thăm Israel để khảo sát chương trình tiêm chủng rốt ráo của nước này. Dự kiến hai người sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Benjamin Netanyahu để thảo luận về chiến lược nghiên cứu vaccine. 

Trước đó, đầu tháng 2, vaccine Sputnik V của Nga đã được châu chấp nhận đơn xin đăng ký để cung cấp cho thị trường châu Âu. Cơ quan Y tế Châu Âu (EMA) đã thông qua thủ tục xem xét luân phiên tuy nhiên, họ chưa có kết quả cuối cùng về việc cấp phép trong bối cảnh đại dịch vẫn chưa được kiểm soát và các nguồn cung vaccine khác như Pfizer, Moderna, AstraZeneca đang bị hạn chế.

Sự chậm trễ đã khiến Séc phải chuyển hướng sang việc chấp thuận mua vaccine Nga để thực hiện tiêm chủng mà không cần sự chấp thuận từ EMA.

Tổng thống CH Séc Milos Zeman cho biết ông đã đề nghị Nga cung cấp vaccine Sputinik V ngừa COVID-19 vì không thể chờ vaccine mà Liên minh châu Âu (EU) cung cấp, đồng thời sẽ cân nhắc sử dụng cả vaccine của Trung Quốc. Ông Zeman cho biết: "Sau khi tham vấn thủ tướng, tôi đã gửi thư tới Tổng thống Nga Vladimir Putin đề nghị cung cấp vaccine Sputnik V".

Phía Đại sứ quán Nga tại nước này nhanh chóng phát đi thông điệp cho thấy Séc có thể nhận được lô vaccine Sputnik V trong "vài ngày sau".

Trước CH Séc thì Hungary từ sớm đã chọn mua vaccine Sputnik V của Nga và thậm chí có thể xem xét việc nội địa hóa sản xuất vaccine Nga.

Tính cấp thiết của việc "tự lực cánh sinh" khỏi chương trình tiêm chủng vaccine của châu Âu được cho là sự cần thiết trong bối cảnh châu Âu ngày càng thể hiện sự chậm trễ trong việc phân phối vaccine.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đang phải đối mặt cuộc khủng hoảng chính trị, chia rẽ sâu sắc nhất trong sự nghiệp của bà ở EU. Các chính trị gia và công dân EU bày tỏ sự thất vọng về tỷ lệ tiêm chủng thấp so với ở Mỹ, Anh và Israel.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Le Monde (Pháp), bà von der Leyen thừa nhận một số sai lầm trong chương trình thay mặt các nước thành viên EU đàm phán mua vaccine, buộc một số quốc gia thành viên tự đàm phán mua hàng của của Nga và Trung Quốc.

Bà von der Leyen và các nhà lãnh đạo châu Âu còn tranh cãi về vấn đề hãng dược Anh-Thụy Điển AstraZeneca không cung cấp đủ liều và thiếu bằng chứng về hiệu quả của vaccine COVID-19 đối với những người trên 65 tuổi.

Báo chí phương Tây nhận định, Châu Âu muốn dạy cho thế giới bài học về tinh thần đoàn kết chống COVID-19, nhưng kế hoạch tiêm chủng vaccine đang đối mặt với thất bại.

Them thanh vien EU tu mua vaccine rieng 
Một trung tâm tiêm chủng vaccine Covid-19 ở Hannover, Đức hôm 1/2. Ảnh: AP

Thay vì để 27 quốc gia thành viên tự tìm cách đặt hàng từ các nhà sản xuất, Ủy ban châu Âu (EC) đại diện mua vaccine cho khoảng 450 triệu cư dân, hạ giá thành và đảm bảo cư dân của các nước nghèo và giàu đều được tiếp cận vaccine công bằng.

Nửa năm sau, tình trạng thiếu vaccine đang kìm chân nỗ lực tiêm chủng của EU, dẫn tới khả năng chỉ một bộ phận nhỏ công chúng được tiêm vaccine vào cuối mùa hè này.

Khi nỗ lực tiêm chủng của châu Âu không theo kịp tốc độ lây nhiễm, người dân bắt đầu mất kiên nhẫn, gia tăng thêm áp lực cho các chính phủ vốn đã bị chỉ trích suốt năm qua vì cách ứng phó đại dịch.

Stella Kyriakides, ủy viên về y tế của EU khẳng định chương trình tiêm chủng chung có mục tiêu hàng đầu là phân phối vaccine công bằng chứ không phải theo kiểu "ai đến trước phục vụ trước".

"Điều đó chỉ phù hợp với các tiệm bán thịt chứ không phải trong các hợp đồng" - bà Kyriakides nói.

Sandra Gallina, một quan chức thương mại kỳ cựu, là người được chỉ định đàm phán mua vaccine cho rằng, chương trình tiêm chủng chung vẫn mang lại những giá trị nhất định. Xét về giá thành, EU đã thành công. Theo bảng giá mà một chính trị gia Bỉ đăng tải trên mạng xã hội, giá vaccine EU mua được từ Pfizer/BioNTech thấp hơn Mỹ.

"Đây là vấn đề đoàn kết" - bà Gallina nói với các nhà lập pháp EU hôm 1/2, khi chỉ ra các quốc gia thành viên nghèo hơn không thể mua được vaccine giá cao hơn.

Song lý lẽ này không đủ thuyết phục các nhà chỉ trích, khi họ cho rằng cách tiếp cận của EU thiển cận bởi giá của việc đóng cửa khắp lục địa do thiếu vaccine còn cao hơn nhiều.

Hải Lâm