Tranh luận nóng

Pháp tiến thêm một bước để cải cách hoặc rời NATO

Thứ Hai, 20/09/2021 07:59

(Tin tức 24h) - Ngoại trưởng Pháp đề nghị xem xét lại khái niệm chiến lược mới của NATO, nhấn mạnh liên minh AUKUS ảnh hưởng đến NATO.

Liên minh được tạo ra giữa Mỹ và các đồng minh Anh và Úc mang tên AUKUS đang bị châu Âu đặt trong tầm ngắm. AUKUS mang tham vọng về chiến lược Ấn Độ- Thái Bình Dương của Mỹ nhưng dường như nó đã bị coi là đã bỏ qua tầm quan trọng của khối châu Âu trong nhóm các liên minh, thậm chí còn đạp lên cả lợi ích của thành viên trong khối đồng minh mạnh mẽ nhất của Mỹ.

Phap tien them mot buoc de cai cach hoac roi NATO
Có khả năng Pháp sẽ thúc giục mạnh mẽ một liên minh quân sự của riêng châu Âu trong khối NATO.

Việc bị hủy bỏ hợp đồng tàu ngầm hàng chục tỷ USD với Úc chưa thể khiến Paris nguôi ngoai. Hôm 18/9, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết Paris sẽ thảo luận khái niệm chiến lược mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Ông Le Drian nêu rõ: "Theo yêu cầu của Tổng thống nước Cộng hòa (Pháp), NATO đã khởi xướng một cuộc thảo luận về khái niệm của mình. Hội nghị thượng đỉnh NATO tiếp theo tại Madrid sẽ dựa trên một khái niệm chiến lược mới. Rõ ràng, những gì đã xảy ra sẽ liên quan đến định nghĩa của nó".
 
Những gì đã xảy ra theo lời ông Le Drian chắc chắn không loại trừ việc Úc đã hủy bỏ các thỏa thuận đóng tàu ngầm với Pháp và Mỹ nhanh chóng nhảy chân vào thay thế, một thành viên NATO khác vừa rời khỏi EU là Anh đã vội vã củng cố nỗ lực chung của Mỹ và Úc.

Hôm 17/9, Paris lần đầu tiên trong lịch sử triệu hồi các đại sứ của mình từ Washington và Canberra sau khi phát hiện rằng Australia phá vỡ hợp đồng tàu ngầm với Pháp để mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân thay thế.

"Quyết định này cho thấy tính nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng giữa hai quốc gia và với cả Úc” - Ngoại trưởng Le Drian nói.

Theo Ngoại trưởng Pháp,  Tổng thống Pháp Emannuel Macron và Tổng thống Mỹ Joe Biden đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có cuộc điện đàm nào về thoả thuận AUKUS và hướng giải quyết tình hình.

Ông Yves-Drian nói thêm rằng tương lai của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ bị ảnh hưởng, vì các quốc gia thành viên sẽ bị cuốn vào cuộc khủng hoảng của Mỹ, Anh và Pháp. 
 
Không khó nhận ra sự khó chịu của Paris đang được đẩy lên cao trào và Paris có thể sẵn sàng làm nhiều điều nhằm tác động đến khối liên minh NATO.

Trước đó vài ngày, ông Jean-Luc Melanchon - nghị sĩ đồng thời là ứng viên Tổng thống của Pháp thuộc phe Xã hội đã gợi ý lại về khả năng Pháp rời NATO.

Ông cho biết: "Paris cần phải ngừng ảo tưởng, nên rút khỏi NATO và đình chỉ việc thành lập Trung tâm An ninh vũ trụ của Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương, cơ sở mà Washington muốn đặt ở Toulouse (dự kiến hoàn thành vào năm 2022)."

Tuy vậy nhiều chuyên gia cho rằng bất chấp cuộc khủng hoảng chính trị bùng nổ và nỗi đau rõ ràng liên quan tới vấn đề kinh tế, Paris sẽ không rút khỏi NATO trước cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo ở Pháp, sẽ được tổ chức vào tháng 4 năm 2022.

Nhưng việc Mỹ thành lập liên minh AUKUS trở thành giọt nước làm tràn ly cho mối quan hệ vốn đã không mấy hòa thuận giữa Mỹ và châu Âu. Mới đây, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen, Liên minh châu Âu (EU) cần phải đẩy nhanh việc xây dựng lực lượng quốc phòng độc lập.

Bà Ursula von der Leyen đưa ra tuyên bố trên trong Thông điệp liên minh thường niên, công bố ngày 15/9. Bà nhấn mạnh EU không thể chỉ dựa vào quyền lực mềm lâu nay để phát triển.

Chủ tịch EC khẳng định châu Âu rõ ràng có thể và nên sẵn sàng chủ động hành động. Theo bà, rào cản để thực hiện mục tiêu này không chỉ là vấn đề năng lực hạn chế mà lớn hơn, đó chính là thiếu quyết tâm chính trị của các nước.

Bà von der Leyen nhắc lại lời kêu gọi từ năm 2016 của người tiền nhiệm Jean-Claude Juncker và cho rằng EU cần một "liên minh quốc phòng" có thể củng cố hành động quân sự chung của cả châu Âu, vươn xa hơn quyền lực mềm truyền thống của mình với tư cách là khối thương mại lớn nhất thế giới.

Hồi tháng 11/2018, theo lời kêu gọi của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có 9 thành viên EU nhất trí thành lập lực lượng quân đội chung mới với tên gọi Sáng kiến can thiệp Châu Âu (E12).

Điều đáng nói là vị Tổng thống Pháp lại cho biết là EU cần có quân đội riêng nhằm bảo vệ liên minh trước Trung Quốc, Nga và cả Mỹ. Nghĩa là Mỹ bị đánh đồng với mối đe dọa lớn nhất của Châu Âu bấy lâu nay là Nga.

Nếu như tháng 11/2018 chỉ có 9 thành viên của EU tán đồng kế hoạch của ông Emmanuel Macron thì đến tháng 6/2021 có tới 14 thành của liên minh kinh tế này ủng hộ Sáng kiến can thiệp Châu Âu, do Pháp-Đức đứng đầu.

Sáng kiến can thiệp Châu Âu giờ được hiện thực hóa bằng kế hoạch thành lập một lữ đoàn chính quy với quy chế 5.000 binh sĩ, cùng các khí tài như tàu chiến và máy bay chiến đấu nhằm giúp EU có thể can thiệp vào các cuộc khủng hoảng quốc tế.

Kể từ năm 2021, trong ngân sách hàng năm của Liên minh Châu Âu đã có khoản ngân sách dành cho phát triển vũ khí. Thậm chí, theo dự kiến, vào năm 2022, EU chính thức công bố Học thuyết quân sự của mình.

Tuy nhiên, khi chứng kiến thất bại của Mỹ-NATO tại Afghanistan, giới lãnh đạo EU nhận thấy điều kiện hiện thực hóa ý tưởng thành lập quân đội EU dường như đã chín muồi, nên đẩy nhanh tiến độ.

Cú hích đến từ liên minh AUKUS và thỏa thuận tàu ngầm bị đổ vỡ khiến Paris cảm thấy cần tiếp tục nói về vấn đề này.

Tại Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng EU tại Slovenia diễn ra vào tháng 11/2021 sẽ thông qua Đề án thành lập lực lượng phản ứng thống nhất ở Châu Âu. Với quy mô lên tới 20.000 thì có thể xem đây chính là Quân đội EU thống nhất buổi ban đầu.

Như vậy, chỉ tròn 3 năm, từ tháng 11/2018 đến tháng 11/2021, Sáng kiến can thiệp Châu Âu của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron có triển vọng được hiện thực hóa bằng kế hoạch cho sự ra đời Quân đội EU thống nhất.

Đông Phong