Tranh luận nóng

Nữ Thủ tướng Samoa cẩn trọng trước dự án Trung Quốc

Thứ Tư, 28/07/2021 20:47

(Tin tức 24h) - Nữ thủ tướng đầu tiên của Đảo quốc Samoa đã xem xét lại các dự án hạ tầng của Trung Quốc trước lo ngại bẫy nợ.

Đảo quốc Samoa thuộc Nam Thái Bình Dương vừa chào đón nữ Thủ tướng đầu tiên, bà Fiame Naomi Mata'afa.

Nu Thu tuong Samoa can trong truoc du an Trung Quoc
Nữ thủ tướng đầu tiên của Samoa, bà Fiame Naomi Mata'afa. Ảnh: ABC News

Kết quả bầu cử vốn đã có từ tháng 4, nhưng Thủ tướng Tuilaepa Sailele Malielegaoi từ chối chuyển giao quyền lực mà ông nắm giữ suốt 23 năm qua. Phải nhờ đến phán quyết tòa án tuần trước thì khủng hoảng mới được giải quyết.

Dưới thời Thủ tướng Malielegaoi, nợ Trung Quốc tăng khá cao. Trung Quốc là chủ nợ lớn nhất, chiếm khoảng 40% nợ nước ngoài của Samoa.

Hồi tháng 5, bà Mata'afa khi trả lời phỏng vấn ABC News vào tháng 5 đã nhận định về các dự án Trung Quốc và vấn đề phục hồi kinh tế hậu COVID-19. Bà nói: “Chúng tôi rất cảnh giác chuyện tiếp tục đi vay. Đây sẽ là phương án cuối cùng. Cách tiếp cận trong kinh tế mà chúng tôi áp dụng một khi nắm quyền là tiếp cận bền vững”.

Bà cũng nhận xét về dự án cảng xây ở vịnh Vaiusu do Trung Quốc tài trợ: “Chúng tôi là một quốc gia nhỏ, các cảng và sân bay hiện tại đáp ứng nhu cầu của một quốc gia nhỏ. Cải thiện cơ sở hạ tầng rất cần thiết, nhưng tôi không nghĩ dự án hạ tầng khổng lồ là hướng đi tốt. Tôi cho rằng đề xuất và quy mô dự án vịnh Vaiusu thật phi thực tế”.

Bất chấp ý định hủy bỏ dự án vịnh Vaiusu, nữ Thủ tướng Mata'afa tái khẳng định sẽ tiếp tục duy trì quan hệ với Trung Quốc, trong khi cân nhắc đến các quan hệ đối tác khác.

“Trung Quốc không phải đối tác hay nhà tài trợ duy nhất cho nỗ lực phát triển của chúng tôi. Tôi nghĩ Samoa cần đánh giá thực tế không chỉ với Trung Quốc mà với tất cả đối tác”, theo nữ Thủ tướng Mata'afa.

Dự án cảng biển tại vịnh Vaiusu, Samoa với trị giá lên tới 100 triệu USD là một vấn đề gây chia rẽ và ảnh hưởng lớn đến kết quả cuộc bầu cử vừa qua ở hòn đảo này.

Nu Thu tuong Samoa can trong truoc du an Trung Quoc
Trung Quốc sẽ xây cảng biển ở Vịnh Vaiusu.

Dự án đã ở giai đoạn đàm phán cuối cùng với Trung Quốc và dự kiến sẽ khởi công khi biên giới quốc tế mở cửa trở lại, theo báo Samoa Observer.

Kinh tế Samoa (quốc gia với 200.000 dân) dựa vào nông nghiệp tự cung tự cấp, du lịch và xuất khẩu cá và sản phẩm từ dừa.

Vấn đề phát triển cảng biển ở Vịnh Vaiusu được cho là có kịch bản tương tự các dự án hạ tầng biển khác của Trung Quốc ở nước ngoài. Đáng chú ý là các cảng biển được xây dựng nhưng người lao động tại các công trường đa số là người Trung Quốc và thương mại, du lịch đa phần chỉ phục vụ những người Trung Quốc đến thăm quan tại những nhà hàng, khu du lịch, vui chơi do người Trung Quốc lập nên.

Các dự án cảng biển do Trung Quốc cho vay và làm chủ thầu đến nay đều chưa có nhiều thành công, ví dụ như cảng Hambantota ở Sri Lanka.

Trung Quốc gần đây đã nhận nhiều cái lắc đầu từ các quốc gia trên thế giới mà họ đã từng hợp tác.

Mới đây nhất, chính quyền Anh đang tìm mọi cách để loại bỏ China General Nuclear - một công ty năng lượng nguyên tử thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc - khỏi tất cả các dự án điện trong tương lai tại Anh.

Financial Times dẫn nguồn thạo tin hôm 26/7 cho biết, chính quyền Anh đang cân nhắc các cách để loại China General Nuclear (CGN) - tập đoàn điện hạt nhân thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc - ra khỏi các dự án điện hạt nhân của nước này, bao gồm dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Sizewell C trị giá 27 tỷ USD tại Suffolk, thuộc miền Đông nước Anh.

Sự thay đổi thái độ ở cấp cao nhất của chính quyền Anh cũng ảnh hưởng tới đề xuất của tập đoàn CGN về dùng công nghệ lò phản ứng của Trung Quốc để xây dựng một nhà máy điện hạt nhân mới Bradwell tại Essex, thuộc miền đông nam nước này. Động thái này của chính quyền Anh cũng đặt ra nhiều câu hỏi về chương trình điện hạt nhân của nước này trong tương lai.

Kim Hoa