Tranh luận nóng

Mỹ họp bộ tứ: Tiếp tục 'Thương chiến Mỹ-Trung'?

Thứ Ba, 14/09/2021 18:24

(Tin tức 24h) - Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể sẽ không hướng tới cuộc chiến kinh tế với Bắc Kinh mà sẽ là cuộc đối đầu trên biển.

Tuần tới, Tổng thống Mỹ Joe Biden mời các lãnh đạo thuộc nhóm "Bộ Tứ" gồm Australia, Ấn Độ và Nhật Bản tới Nhà Trắng để thảo luận về việc hợp tác, được coi là động thái tìm cách đối phó với Trung Quốc.

My hop bo tu: Tiep tuc 'Thuong chien My-Trung'?
Từ trái sang: Thủ tướng Australia Scott Morrison, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide

SCMP đưa tin, Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ chủ trì hội nghị thượng đỉnh "Bộ Tứ", dự kiến diễn ra ở Nhà Trắng vào ngày 24/9. Đây là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên của 4 lãnh đạo gồm, Tổng thống Biden, Thủ tướng Australia Scott Morrison, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Jen Psaki ngày 13/9 cho biết: "Chính quyền Biden - Harris đã coi việc nâng cấp nhóm Bộ Tứ thành một ưu tiên. Các nhà lãnh đạo trong nhóm sẽ tập trung vào việc đẩy mạnh mối quan hệ giữa các bên, thúc đẩy hợp tác thiết thực trên các lĩnh vực như cuộc chiến chống Covid-19, giải quyết cuộc khủng hoảng biến đổi khí hậu, hợp tác phát triển công nghệ mới và không gian mạng, cũng như thúc đẩy một Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở".

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc, với hàng loạt mâu thuẫn xoay quanh nhiều vấn đề từ Hong Kong, Đài Loan, Biển Đông, Tân Cương cho tới thương chiến, vấn đề sở hữu trí tuệ…

Tuần trước, các quan chức của lực lượng tuần duyên và hải quân Mỹ đã cam kết tăng cường sự hiện diện của họ trong khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương và bác bỏ quy định mới của Trung Quốc khi đơn phương yêu cầu tất cả các tàu nước ngoài đi vào khu vực mà nước này tuyên bố "chủ quyền" phải đăng ký và khai báo thông tin với các cơ quan hàng hải của Bắc Kinh.

Việc hướng đến các đối tác của Mỹ trong chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương có thể coi là cách ông Biden tiếp tục chiến lược đối phó Trung Quốc của người tiền nhiệm Donald Trump nhưng không phải trên bình diện kinh tế.

Tổng thống Biden tuần trước có cuộc điện đàm lần đầu với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau 7 tháng. Ông Tập nói rằng quan hệ giữa 2 nước đang đối mặt với "khó khăn nghiêm trọng" vì chính sách của Mỹ với Trung Quốc.

Ông Donald Trump suốt 4 năm duy trì chính sách đối phó với Trung Quốc đã cố gắng để gây sức ép, buộc Bắc Kinh từ bỏ những tham vọng bá quyền của mình trên đất Mỹ. Dù mạnh tay nhưng giới phân tích cho rằng ông Trump đã không thể đạt được mục tiêu của mình trong cuộc chiến chống lại nền kinh tế thứ 2 thế giới.

Một phân tích được New York Times đăng tải, trong 8 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu Mỹ sang Trung Quốc chỉ tăng 1,8% trong khi xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ tăng tới 20%. Thêm vào đó, thâm hụt thương mại toàn cầu của Mỹ tăng từ 481 tỷ USD năm 2016 lên 577 tỷ USD năm 2019, một phần do một số mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã chuyển sang quốc gia khác, chứ không còn phụ thuộc vào nhà sản xuất Mỹ.

Trước khi trở thành Phó Tổng thống Mỹ, bà Kamala Harris cho rằng chính quyền Tổng thống Trump đã "thua" trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc khi nước Mỹ đã mất 300.000 công việc sản xuất.

Dù quả thật cuộc chiến đã mang lại uy tín bị giảm sút kỷ lục của Trung Quốc nhưng giới quan sát cho rằng, Trung Quốc chưa khi nào từ bỏ các tham vọng bành trướng của họ cả về kinh tế lẫn trên biển.

Thỏa thuận thương mại giai đoạn một sau 18 tháng chiến tranh thương mại, trong đó Bắc Kinh đồng ý mua thêm 200 tỷ USD nông sản Mỹ, không thực sự mang đến thay đổi nào về cấu trúc đối với hệ thống kinh tế do nhà nước hỗ trợ, vốn được xem là bất lợi đối với các công ty Mỹ.

My hop bo tu: Tiep tuc 'Thuong chien My-Trung'?
Ông Trump đã mất 4 năm nhưng chưa phân được thắng bại với Trung Quốc?

Do đó, một chiến lược thực sự của Mỹ cần phải đổi hướng. Ông Biden đến nay đã không thể hiện sự quan tâm lớn, ít nhất là trước công chúng, về quá trình thực hiện thỏa thuận thương mại mà ông Trump đã ký.

Tổng thống Mỹ đã tuyên bố sẽ xem xét lại thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Nhưng, quá trình này đang diễn ra trong hơn 6 tháng và chưa có kết quả nào.

Thêm vào đó, ông Biden đã bổ sung thêm những "điểm nóng" mới cho quan hệ song phương, cụ thể là các biện pháp trừng phạt liên quan đến vấn đề nhân quyền và mở rộng danh sách các công ty Trung Quốc mà nhà đầu tư Mỹ bị cấm giao dịch.

Trong các cuộc tiếp xúc gần đây, giới chức Trung Quốc đã thể hiện quan điểm rằng, Mỹ sẽ không thể đứng ở vị trí số 1 để gây sức ép và ra điều kiện với Trung Quốc.

Với việc họp 4 quốc gia đồng minh lớn tại châu Á, là những trụ cột trong chiến lược Ấn Độ- Thái Bình Dương của mình, phải chăng Washington đang tiếp tục phô diễn sức mạnh để tiếp tục hướng đến Trung Quốc trong các cuộc đấu có phần bài bản hơn?

Kim Hoa