Tranh luận nóng

Israel trở thành mặt trận cạnh tranh Mỹ-Trung

Thứ Năm, 14/10/2021 13:35

(Tin tức 24h) - Mỹ đang đặc biệt lo ngại đầu tư Trung Quốc ở Israel, đặc biệt là sự tham gia vào Hải cảng Haifa.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Israel Yair Lapid ở Washington đã có cuộc gặp tại Washington hôm 13/10.

Theo lời một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington đã đề cập đến sự hiện diện của Trung Quốc ở quốc gia đồng minh.

"Chúng tôi sẽ thẳng thắn với những người bạn Israel về những rủi ro đối với lợi ích an ninh quốc gia chung của hai nước phát sinh từ việc hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc" - người này nói.

Israel tro thanh mat tran canh tranh My-Trung
Haifa là cảng biển lớn nhất của Israel. Ảnh: Times of Israel

"Mỹ coi Trung Quốc là một đối thủ thách thức trật tự quốc tế dựa trên luật lệ hiện có. Mối quan hệ của chúng tôi với Trung Quốc sẽ trở nên cạnh tranh khi cần thiết" - quan chức Mỹ cho biết.

Được biết, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden từng trao đổi về vấn đề Trung Quốc với Cố vấn An ninh Quốc gia Israel Eyal Hulata khi quan chức này tới Washington hồi đầu tháng.

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo ngày 12/10, các quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ không nêu cụ thể những lo ngại của họ đối với Trung Quốc. 

Breaking Defense gần đây dẫn nguồn tin quốc phòng Israel cho biết, phía Mỹ tiếp tục gây áp lực lên Israel liên quan tới dự án cảng Haifa - cảng lớn thứ 3 của Israel.

Năm 2015, Bộ Giao thông Vận tải Israel và Tập đoàn cảng quốc tế Thượng Hải (SIPG) của Trung Quốc đã ký thỏa thuận hợp tác. Theo đó, SIPG sẽ đổ gần 2 tỷ USD vào cảng Haifa, đưa nó trở thành cảng biển lớn nhất Israel. Đổi lại, chính phủ Israel cho phép SIPG quản lý cảng trong 25 năm.

Theo các nguồn tin, Mỹ đã gợi ý Israel nên thường xuyên tiến hành kiểm tra các máy móc hạng nặng do Trung Quốc mang tới để xây cảng nhằm đảm bảo không có rủi ro về nguy cơ gián điệp xảy ra.

Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) William Burns được cho đã nêu ra mối quan ngại với Thủ tướng Israel Naftali Bennett về sự hiện diện của Trung Quốc trong dự án cảng Haifa.

Phía Mỹ được cho lo ngại về kịch bản Trung Quốc hiện diện ở Haifa có thể gây ra lỗ hổng trong việc giám sát công nghệ của cảng và có thể có nguy cơ Bắc Kinh do thám các hoạt động của Hải quân Mỹ và Israel khi 2 bên hợp tác.

Thương vụ đã làm dấy lên báo động ở Washington. Việc mua bán này đe dọa sẽ mở rộng sự giám sát của Trung Quốc ở Đông Địa Trung Hải đối với Hải quân Mỹ và các đồng minh của họ trong một môi trường vốn đã có nhiều tranh chấp giữa EU, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Mỹ và Iran. 

Một vấn đề quan trọng là các chuyến ghé cảng thường xuyên của Hạm đội 6 Mỹ tại Haifa, sẽ bị dừng lại nếu người Israel không cân nhắc cẩn trọng về quan hệ hợp tác với Trung Quốc và để nước này gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.

Nhà Trắng khi đó đã phát đi nhiều tín hiệu, rằng, việc phá bỏ các trụ cột đảm bảo của Mỹ là hoàn toàn không thể chấp nhận được.

Giới quan sát cho rằng, các dự án công cộng của Israel như đường sắt, cảng và đường ống của họ vốn không mang lại lợi nhuận kinh doanh trực tiếp, tức thời hoặc sử dụng cho quân sự. Điều này càng thúc đẩy Tel Aviv tìm kiếm đến những cơ hội thu hút vốn từ các dự án cơ sở hạ tầng của Trung Quốc trong lĩnh vực kinh doanh tư nhân được dẫn dắt bởi tầm nhìn của Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường về việc mở rộng kết nối Á-Âu.

Các sáng kiến từ Bắc Kinh chính xác những gì Israel cần cho chiến lược định vị mình như một nút kết nối giữa ba lục địa phụ trợ và phát triển cơ sở hạ tầng của mình cho phù hợp.

Bắt tay với Trung Quốc khiến ông Netanyahu bị chỉ trích ở trong nước vì đặt lợi ích kinh tế lên trên các cân nhắc về an ninh quốc gia, đi ngược lại với văn hóa ra quyết định của Israel tập trung vào an ninh. Trong khi đó, chính sách an ninh và đối ngoại của Israel phải luôn phù hợp với tầm nhìn của người bảo trợ là Mỹ.

Dưới áp lực của Washington, bất đắc dĩ, các chính trị gia ở Israel đã phải áp dụng cơ chế sàng lọc đầu tư từ Trung Quốc trong khi vẫn cố gắng cân bằng giữa thu hút vốn và duy trì sự hỗ trợ của Mỹ. 

Kim Hoa