Tranh luận nóng

Israel không muốn Mỹ quay lại thỏa thuận Iran?

Thứ Bảy, 20/02/2021 12:30

(Tin tức 24h) - Ông Netanyahu cho rằng, Mỹ không nên quay lại thỏa thuận hạt nhân với Iran mà nên chọn cách như....ông Trump.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mới đây đã lên tiếng về việc chính quyền Mỹ của Tổng thống Joe Biden chuẩn bị quay trở lại thỏa thuận hạt nhân Iran, đã nhận lời mời tham dự cuộc họp với các thành viên thường trực khác của Hội đồng Bảo an LHQ gồm Nga, Pháp, Anh, Trung Quốc cộng với Đức và Iran để thảo luận về thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran.

Israel khong muon My quay lai thoa thuan Iran?
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Sputnik News

Theo đó, Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết, ông Netanyahu vẫn cam kết ngăn chặn Iran có vũ khí hạt nhân và lập trường của nước này với thỏa thuận hạt nhân là không thay đổi.

"Israel tin rằng việc quay trở lại thỏa thuận cũ sẽ mở đường cho Iran tới một kho vũ khí hạt nhân" - thông báo từ văn phòng Thủ tướng nêu rõ.

Phía Israel tuyên bố họ đang liên hệ chặt chẽ với Mỹ về vấn đề này.

Trước đó, Washington cho biết đã nhận lời mời tham dự cuộc họp của nhóm P5+1 như một phần của nỗ lực đưa Mỹ quay trở lại thỏa thuận hạt nhân Iran. Quyền đại diện thường trực của Mỹ tại LHQ Richard Mills thông báo rằng, Washington đã rút lại yêu cầu của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump về việc áp dụng lại tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ đối với Iran. Đồng thời, Nhà Trắng hôm 19/2 cho biết, họ không có kế hoạch nới lỏng các biện pháp trừng phạt áp đặt lên Iran trước các cuộc đàm phán P5 + 1 dự kiến.

Các bước chuẩn bị của Mỹ được cho là nhằm thực hiện một cách thận trọng cam kết tranh cử của Tổng thống Joe Biden. Việc một đồng minh lớn của Mỹ tại Trung Đông là Israel lại không hài lòng với một quyết định như vậy đặt ra dấu hỏi về tầm quan trọng của thỏa thuận hạt nhân này.

Thỏa thuận hạt nhân Iran trên thực tế sẽ buộc nước này phải chịu sự giám sát từ các bên trong thỏa thuận liên quan đến chương trình hạt nhân của mình. Chúng cho phép Iran buộc phải thực hiện theo các cam kết trong thỏa thuận với sự giám sát của nhiều quốc gia là các cường quốc hạt nhân.

Như vậy, một khi chịu ngồi vào thỏa thuận, Iran thực sự đã bị kiềm chế sức mạnh của họ và sẽ là một thỏa thuận khiến các nước đối thủ của Iran thỏa mãn.

Tuy nhiên, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu lại thể hiện sự không hài lòng và một mực muốn ông Biden tiếp nối chính sách chống Iran của chính quyền cựu Tổng thống Trump.

Sự phản đối của Israel trở nên khó hiểu khi họ luôn cáo buộc Iran có tham vọng hạt nhân và có chương trình hạt nhân tiên tiến hơn cả những gì thế giới quan sát thấy.

Điều mà Israel trông thấy rõ trong thỏa thuận hạt nhân Iran  là vai trò của họ bị giảm đi đáng kể, mối đe dọa về một Iran "khủng bố" sẽ không còn và Trung Đông sẽ không còn là mảnh đất bất ổn để các quốc gia như Mỹ, châu Âu để tâm tới ngành quốc phòng của Israel.

Nếu mối đe dọa Iran được gỡ bỏ, Israel sẽ không còn là quốc gia "chịu mối đe dọa, bị tổn thương" bởi chính sách "hiếu chiến" của Tehran và không còn nhận được sự ưu ái của Mỹ như cách Mỹ thời ông Trump đã công nhận Jerusalem là Thủ đô của nước này.

Hơn nữa, rẻo đất tại Cao nguyên Golan, nơi Israel luôn mang tham vọng, một khi Israel mất đi sự ủng hộ với Mỹ, sẽ không thể thành hiện thực.

Đầu tháng này, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ra thông báo khẳng định cao nguyên Golan sẽ mãi là một phần của Nhà nước Israel nhằm phản ứng với phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken.

Trong chuyến công du đến Bờ Tây nước này, Bộ trưởng Quốc phòng Benny Gantz cũng cho rằng, chính phủ cần làm việc với chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden để "mở rộng" bình thường hóa với các nước Saudi Arabia và công nhận Golan là của Israel. Ngoại trưởng Blinken đã bày tỏ ủng hộ việc Israel hiện kiểm soát Golan, nhưng có thể thay đổi trong tương lai.

Ông Blinken nói: “Cao nguyên Golan rất quan trọng đối với an ninh của Israel, nhưng pháp lý lại là một vấn đề khác. Theo thời gian, nếu tình hình tại Syria thay đổi thì chúng tôi sẽ xem xét lại vấn đề này”.

Văn phòng Thủ tướng Chính phủ Israel sau đó đã phải đưa ra một tuyên bố ngắn gọn "Cao nguyên Golan sẽ mãi mãi là một phần của Nhà nước Israel."

Cần chú ý rằng, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã trao nhiều ưu ái cho Israel. Ngày 25/3/2019, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký tuyên bố công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan. Liên hợp quốc và một số nước đã lên tiếng phản đối động thái này của Mỹ.

Israel chiếm đóng Cao nguyên Golan của Syria trong thời gian xảy ra chiến tranh Trung Đông năm 1967 và sau đó sáp nhập vào lãnh thổ của mình năm 1981 mà không được cộng đồng quốc tế công nhận.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc coi Israel là “thế lực chiếm đóng” và cho rằng việc Israel tìm cách “áp đặt luật pháp, quyền tài phán và sự quản lý của nước này tại Cao nguyên Golan bị chiếm đóng của Syria là không có giá trị pháp lý và không có hiệu lực pháp lý quốc tế”.

Điều này càng lý giải vì sao Israel mong muốn chính quyền mới ở Mỹ thay đổi chính sách của mình liên quan đến vấn đề Iran, ngay cả khi đó là một chính sách tốt, mang lại tình hình yên ổn cho Trung Đông.

Đông Phong