Tranh luận nóng

Cứu JCPOA: Mỹ muốn từng bước, Iran không cho bước thứ 2

Thứ Tư, 07/04/2021 18:04

(Tin tức 24h) - Phái đoàn Mỹ và Iran đã đến Vienna “đàm phán gián tiếp” với sự trung gian của Nga, Đức, Anh, Pháp, nhằm khôi phục JCPOA.

Hãng tin Reuters dẫn nhiều nguồn tin ngoại giao cho biết, hôm 06/04, các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran đã đến Áo chính thức nối lại đàm phán nhằm tìm cách cứu vãn Thỏa thuận Hạt nhân 2015 (còn được gọi là “Kế hoạch Hành động Toàn diện” - JCPOA). Đàm phán sẽ diễn ra gián tiếp, thông qua trung gian là các nước tham gia ký kết văn kiện này.

Theo đó, đại diện các nước Pháp, Anh, Đức, Nga và Trung Quốc, cùng Iran, đã họp lại tại một khách sạn ở Vienna, để thảo luận về danh sách các lệnh trừng phạt mà Mỹ có thể dỡ bỏ và đề nghị một danh sách các nghĩa vụ trong thỏa thuận mà Iran cần chấp nhận tuân thủ trở lại.

Phái đoàn Mỹ do đặc phái viên về vấn đề Iran là ông Robert Malley làm trưởng đoàn sẽ đóng tại một khách sạn cách đó không xa. Sở dĩ có điều này là do người Iran đang bất bình về các lệnh trừng phạt  nên “chưa sẵn sàng giao tiếp trực tiếp với Mỹ”, ít nhất là trong giai đoạn này.

Theo Thỏa thuận Hạt nhân Iran năm 2015, các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ và các nước khác đối với Tehran sẽ được gỡ bỏ để đổi lại việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.

Cuu JCPOA: My muon tung buoc, Iran khong cho buoc thu 2
Các bên tham gia ký kết JCPOA đang nỗ lực khôi phục thỏa thuận này

Vào tháng 5 năm 2018, dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, Mỹ đơn phương rút khỏi thoả thuận hạt nhân và khôi phục lệnh trừng phạt cứng rắn đối với Tehran, bất chấp sự phản đối của các bên tham gia thỏa thuận.

Theo ông Malley "Các cuộc thảo luận sẽ xoay quanh việc xác định các bước mà Mỹ phải thực hiện và các nội dung mà Iran sẽ phải tuân thủ. Bởi vì họ ngày càng xa rời các cam kết hạt nhân của họ". Trên mạng Twitter, ông Maley nhận xét : ‘‘Đây là bước đầu tiên”, “dự kiến sẽ khó khăn, nhưng đúng hướng’’.

Tuy nhiên, hôm 4/4, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề chính trị Abbas Arachchi, đã bác bỏ bất kỳ cách tiếp cận từng bước nào để đưa vấn đề thỏa thuận hạt nhân trở lại năm 2015. Theo như những gì Iran nhìn thấy, chỉ có một bước duy nhất, đó là loại bỏ của các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Còn Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc là ông Majid Takht-Ravanchi và từng là một nhà đàm phán hạt nhân trước đây, cũng đã đưa ra quan điểm kiên quyết đối với Mỹ.

Ông viết trên Twitter rằng, chính sách của Iran về vấn đề này rất rõ ràng và đơn giản là: Mỹ phải quay trở lại thỏa thuận hạt nhân 2015, tuân thủ thỏa thuận và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chống lại Iran. Nếu Mỹ dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt, Iran sau đó sẽ ngừng tất cả các biện pháp vượt quá khuôn khổ của JCPOA.

Trước đó, hôm 03/4 trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Javad Zarif, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết đã yêu cầu Iran thực hiện nghiêm túc các cam kết hạt nhân hiện tại nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đàm phán diễn ra tại Vienna.

Ngoại trưởng Le Drian nói: “Tôi khuyến khích Iran thể hiện tính trách nhiệm trong cuộc đàm phán sắp diễn ra. Điều này sẽ là tiền đề cho việc xác định các bước để trở lại tuân thủ hoàn toàn thỏa thuận hạt nhân”.

Mỹ và Iran lâu nay vẫn chưa thống nhất được việc bên nào nhượng bộ trước trong việc thực hiện JCPOA. Trong khi Iran yêu cầu Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, trước khi nước này trở lại thực hiện thoả thuận; còn Mỹ kiên quyết yêu cầu Tehran đảo ngược các bước đi vi phạm thoả thuận 2015, rồi mới quay lại đàm phán văn kiện.

Đình Huy