Tranh luận nóng

"Vật tế thần" của Nord Stream-2 là ai?

Thứ Tư, 28/07/2021 13:40

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ và Đức muốn thúc đẩy chương trình năng lượng ở Ukraine để thuận lợi cho Nord Stream-2 mà bỏ qua ý tưởng đầu tàu LNG Ba Lan?

Trong một bài viết trên trang Biznes Alert (Ba Lan) mới đây, nhà báo Wojciech Jakubik nói rằng, dự án Nord Stream-2 sẽ không giúp giá năng lượng ở châu Âu rẻ hơn so với việc quá cảnh Ukraine hiện tại.

Nhà báo Ba Lan cho rằng một khi Nord Stream-2 thông dòng, giá khí đốt sẽ cao hơn.

Thêm vào đó, ông cho rằng dự án này đã được Nga tô vẽ để khiến Ba Lan trở thành một nhân vật "xấu xí", gây cản trở lợi ích của những người dân châu Âu được mua năng lượng giá rẻ thông qua Nord Stream-2.

Trên thực tế, theo nhà báo Ba Lan, không phải như vậy. Nord Stream-2 có thể làm tăng chứ không phải giảm giá khí đốt ở Trung và Đông Âu. Điều này là do không có đủ kết nối các đường ống khí đốt giữa Trung, Đông Âu và Tây Âu.

Nhà báo viết: "Tình trạng thắt cổ chai này sẽ khiến việc mua khí đốt của Nga từ Đức trở nên khó khăn hơn so với việc mua nó thông qua cơ sở hạ tầng hiện có. Điều này có thể làm tăng giá năng lượng."

Theo ông, quay ngược lại lịch sử thì chính Nga đã làm cản trở việc xây dựng các đường ống kết nối khí đốt ở châu Âu và cố tình làm vậy để có được các hợp đồng xây dựng đường ống nhiều hơn.

Cụ thể, vào những năm 90, Ba Lan đã đồng ý với Nga sẽ mở rộng đường ống dẫn khí Yamal- châu Âu thứ 2 (đường ống số 1 chạy qua các nước Belarus, Ba Lan để đến Đức) và kế hoạch đã được xây dựng nhưng Nga đã từ bỏ dự án. Điều này khiến Ba Lan phải thúc đẩy một dự án năng lượng tới Na Uy.

Có thể do sự phát triển đó mà Nga quyết định chuyển hướng vận chuyển khí đốt sang Đức theo đường ống Nord Stream chạy dưới biển Baltic, bỏ qua Ba Lan.

Cuối cùng dự án năng lượng với Na Uy đang chậm rãi và còn lâu mới hoàn thành trong khi cả Nord Stream và Nord Stream-2 đã hoàn thành và chuẩn bị thông dòng.

Nhà báo Ba Lan cho rằng, điểm mấu chốt nhất cho việc Ba Lan không muốn Nord Stream-2 là kế hoạch sử dụng đường ống dẫn khí Yamal để vận chuyển LNG và khí tự nhiên từ Na Uy ở biển Baltic đang bị bỏ dở vì giới chức châu Âu tin rằng có thể ưu tiên cho dự án của Nga. Thực tế Nga cung cấp khí đốt chủ yếu cho Tây Âu và ở Trung Đông Âu thì vẫn còn thiếu các đường ống dẫn khí đốt. Sự chênh lệch thị trường như vậy sẽ chỉ càng khiến tình hình năng lượng ở châu Âu vướng rào cản.

Sáng kiến Ba Biển do Ba Lan và Croatia dẫn đầu.

Nhà báo này tin rằng, việc Nord Stream-2 càng chưa được hoàn thiện bao nhiêu càng tốt cho Ba Lan bấy nhiêu, để họ hoàn thiện các đường ống của mình nhằm phân bổ khí đốt.

Trên thực tế, Ba Lan từ lâu đã đặt ra tham vọng trở thành đầu tàu cung cấp khí hóa lỏng của các nước cho thị trường châu Âu. Bằng chứng là họ đã rất chịu đầu tư các cơ sở hạ tầng gồm những nhà ga và thiết bị đầu cuối nhập LNG của Mỹ.

Khi Đức và Mỹ ngồi lại với nhau để ký một thỏa thuận về Nord Stream-2, cho phép các dự án hàng triệu USD cho Ukraine để chuyển đổi ngành năng lượng nước này, Ba Lan cũng được nhắc đến như một thành viên chủ chốt của “Sáng kiến ​​Ba Biển”.

Sáng kiến Ba Biển do Ba Lan khởi xướng và được Mỹ ủng hộ, được thành lập vào năm 2015, nhằm thúc đẩy kết nối cơ sở hạ tầng, năng lượng và thương mại giữa 12 quốc gia nằm giữa khu vực Biển Baltic, Biển Adriatic và Biển Đen, bao gồm Bulgaria, Estonia, Latvia, Lithuania, Ba Lan, Hungary, CH. Czech, Slovakia, Slovenia, Áo, Croatia, Romania, giúp thu hẹp khoảng cách phát triển giữa Đông Âu và Tây Âu.

Diễn đàn mang ý nghĩa quan trọng về chính trị cũng như kinh tế với quỹ đầu tư lên tới trên 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ các dự án phát triển chung.

Trên tờ Bloomberg, nhà phân tích Andreas Klute cho rằng Sáng kiến này là phản ứng tốt nhất của châu Âu trước "Con đường tơ lụa mới" được Trung Quốc và Nga cùng triển khai. Dự án mới sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể về hạ tầng. Ví dụ như Croatia và Ba Lan có ý định tiếp nhận khí hóa lỏng của Mỹ thông qua các đường ống mới thay vì phụ thuộc vào Nga.

Lúc đầu EU nghi ngờ về Sáng kiến ​​Ba Biển, bởi vì các nước Tây Âu phải trả tiền cho mọi thứ, trong khi bản thân dự án giống như một nỗ lực nhằm tập hợp các nước Đông Âu chống lại Brussels.

Nhưng sau thời gian ngắn, Sáng kiến được đánh giá là một nỗ lực với tầm nhìn xa nhằm đảm bảo sự thịnh vượng của khu vực, đồng thời chấm dứt sự “phụ thuộc” vào Nga cũng như sự “can thiệp” của Trung Quốc.

Với thực tế trên, các nước tham gia Sáng kiến ​​Ba Biển tin tưởng Washington, Brussels, Berlin và những quốc gia phương Tây sẽ khác phải ủng hộ.

Hiện, Mỹ và EU đã cam kết hỗ trợ tài chính, nhưng vẫn cần nhiều hơn nữa cho sáng kiến này.

Điều gây chú ý hơn cho Ba Lan rằng với thỏa thuận Mỹ và Đức đạt được về Nord Stream-2, sáng kiến của Ba Lan có thể bị "cho ra rìa".

Đông Phong