Tranh luận nóng

Thông điệp kép Trung Quốc nhận từ 'Ngũ Nhãn'

Thứ Hai, 03/05/2021 18:40

(Quan hệ quốc tế) - Tuyên bố trong Hội nghị thượng đỉnh Kinh doanh Trung Quốc ở Auckland hôm 3/5, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern thừa nhận khó dung hòa trong quan hệ với Trung Quốc.

Bà Ardern cho biết có những vấn đề mà cả New Zealand và Trung Quốc đều "không thể và sẽ không nhất trí với nhau", vì vậy ngày càng khó dung hòa trong mối quan hệ này.

"Không thể không lưu tâm rằng khi vai trò của Trung Quốc ngày càng lớn mạnh và thay đổi trên trường quốc tế, sự khác biệt giữa các hệ thống của chúng ta, cũng như các lợi ích và giá trị hình thành nên những hệ thống đó, sẽ ngày càng khó hòa giải", Thủ tướng New Zealand nói.

Thong diep kep Trung Quoc nhan tu 'Ngu Nhan'
Thủ tướng Jacinda Ardern và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Theo bà Ardern, đây là thách thức không chỉ của New Zealand mà của nhiều quốc gia khác trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, châu Âu cùng nhiều nơi khác.

Phát biểu được Thủ tướng Ardern đưa ra trong bối cảnh New Zealand phải đối mặt với áp lực từ một số đồng minh phương Tây về việc nước này không sẵn sàng cùng liên minh an ninh và tình báo "Ngũ Nhãn".

Hồi tháng trước, Ngoại trưởng New Zealand Nanaia Mahuta cũng đã gây ra phản ứng bất bình cho các đồng minh khi nói rằng bà không thoải mái về việc mở rộng vai trò của Ngũ Nhãn, bao gồm New Zealand, Australia, Anh, Canada và Mỹ.

Theo nhà phân tích chính trị quốc tế Geoffrey Miller: "Bài phát biểu của Thủ tướng Jacinda Ardern dường như được tạo ra để làm chệch hướng những lời chỉ trích gay gắt sau bình luận của Ngoại trưởng Mahuta tháng trước.

Các bình luận của Thủ tướng Ardern và Ngoại trưởng Mahuta thể hiện cho việc New Zealand đang thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, không trung thành với bất kỳ khối lớn nào".

Cùng ngày với thông điệp từ New Zealand, Trung quốc cũng nhận thêm thông tin không vui từ thành viên của Ngũ Nhãn là Australia. Cụ thể, giới chức quốc phòng Australia đang xem xét khả năng buộc tập đoàn Trung Quốc Landbridge dừng thuê cảng Darwin.

Phương án buộc Landbridge, tập đoàn thuộc sở hữu của tỷ phú Trung Quốc Ye Cheng, từ bỏ quyền sở hữu cảng Darwin vì lý do an ninh quốc gia được các quan chức Australia đưa ra sau khi nước này thay đổi luật đầu tư nước ngoài năm 2020, trao cho chính phủ quyền hồi tố áp các điều kiện mới hoặc buộc thoái vốn với các thỏa thuận đã được thông qua.

"Khuyến cáo về cảng Darwin đã được đưa ra và sẽ được chuyển đến ủy ban an ninh quốc gia của Australia trong thời gian thích hợp", nguồn tin chính phủ Australia hôm 3/5 cho biết.

Bộ trưởng Quốc phòng Peter Dutton nói chính phủ Australia "sẽ xem xét các lựa chọn có lợi cho lợi ích quốc gia của chúng tôi" sau khi nhận được khuyến cáo này, tờ Sydney Morning Herald đưa tin.

Hiện Bộ Quốc phòng Australia, văn phòng đại diện của công ty Landbridge tại Australia và đại sứ quán Trung Quốc tại Canberra chưa bình luận về thông tin.

Landbridge, công ty được cho là có quan hệ chặt chẽ với quân đội Trung Quốc, thắng thầu năm 2015 và giành quyền vận hành cảng Darwin ở miền bắc Australia trong 99 năm với giá 390 triệu USD. Australia trao hợp đồng thuê cảng Darwin cho công ty Landbridge chỉ vài năm sau khi Mỹ triển khai nhóm thủy quân lục chiến thường trú đầu tiên tại khu vực này.

Đợt triển khai này là một phần trong kế hoạch xoay trục sang châu Á của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama sau khi Trung Quốc tăng cường hoạt động ở khu vực. Ông Obama được cho là không hài lòng về thỏa thuận cho thuê cảng Darwin.

Darwin được coi là cửa ngõ của Australia tới các thị trường châu Á và trung tâm tiềm năng cho xuất khẩu tài nguyên và nông nghiệp. Thành phố này là trung tâm trong kế hoạch của chính phủ Australia nhằm phát triển khu vực miền bắc xa xôi.

Việc Australia xem xét lại hợp đồng thuê cảng Darwin được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa nước này với Trung Quốc xuống mức thấp sau nhiều năm biến động. Quan hệ giữa hai nước xấu đi vào năm ngoái sau khi Australia kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về nguồn gốc đại dịch Covid-19, khiến Trung Quốc trả đũa thương mại.

Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết quyền hồi tố trong luật đầu tư nước ngoài sau sửa đổi, được sử dụng lần đầu hồi tháng 4, là cần thiết để đảm bảo tính nhất quán trong quan hệ đối ngoại và không nhằm vào bất cứ quốc gia nào.

Thanh Hà