Tranh luận nóng

Ông Putin ra đòn tâm lý trước ông Biden

Thứ Bảy, 12/06/2021 13:34

(Quan hệ quốc tế) - Tổng thống Nga khen ông Donald Trump “phi thường, tài năng” và “khác một cách căn bản” so với ông Joe Biden, một chính trị gia chuyên nghiệp!

Lời nhắn sâu cay

Trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình NBC News trước thềm cuộc gặp ngày 16/6 với Tổng thống Mỹ Joe Biden, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng quan hệ giữa Moscow và Washington đang ở mức thấp nhất trong những năm gần đây. Ông Putin nói: “Chúng ta có mối quan hệ song phương đã xấu đi xuống mức thấp nhất trong những năm gần đây”.

Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Nga Putin cũng khen ngợi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump như “một người phi thường, một người tài năng”, đồng thời cho rằng ông Biden, trên cương vị một chính trị gia chuyên nghiệp, “khác một cách căn bản” so với ông Trump.

Ong Putin ra don tam ly truoc ong Biden
Tổng thống Nga V. Putin (phải) trong một cuộc phỏng vấn truyền hình Nga mới đây

Khi được hỏi về việc ông Biden gọi mình là “kẻ giết người” trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 3, Tổng thống Putin cho biết không bận tâm về những bình luận không thân thiện trước đó của người đồng cấp Mỹ nhằm vào ông vì ông luôn đặt lợi ích của người dân và đất nước Nga lên hàng đầu.

Theo kế hoạch, hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh tại Geneva, Thụy Sĩ ngày 16/6 tới. Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa ông Putin và ông Biden kể từ khi ông Biden nhậm chức Tổng thống Mỹ.

Theo Điện Kremlin, hai bên sẽ thảo luận về triển vọng quan hệ Nga-Mỹ, các vấn đề ổn định chiến lược và những vấn đề toàn cầu cấp thiết, trong đó có cuộc chiến chống đại dịch COVID-19 và cách thức giải quyết các cuộc xung đột trong khu vực.

Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho rằng cuộc gặp thượng đỉnh Nga-Mỹ là sự kiện quan trọng có thể giúp ngăn chặn mối quan hệ song phương tiếp tục "trượt dốc" và đó là lý do nhà lãnh đạo Nga đồng ý tiến hành cuộc gặp này. Trong khi đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho rằng mục tiêu của ông Biden là để hai nước Mỹ và Nga hướng đến một mối quan hệ ổn định hơn.

Phía Mỹ tiết lộ thêm rằng hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ không tổ chức họp báo chung sau cuộc gặp này. Các quan chức Mỹ dự kiến đàm phán chi tiết về cấu trúc và hình thức của cuộc gặp thượng đỉnh với những người đồng cấp Nga cho tới vài giờ trước khi cuộc gặp được bắt đầu.

Ong Putin ra don tam ly truoc ong Biden
Tổng thống Mỹ J. Biden đang dự hội nghị G7 tại Anh

Về phần mình, Tổng thống Joe Biden ngày 9/6 khẳng định Mỹ không tìm cách đối đầu với Nga, nhưng sẽ đáp trả “theo cách mạnh mẽ và đầy ý nghĩa” nếu Moscow dính líu đến những hoạt động gây hại. Trò chuyện trước các binh sĩ Mỹ và thành viên gia đình tại Căn cứ Không quân Hoàng gia Mildenhall của Anh, Tổng thống Biden nêu rõ: “Chúng ta không tìm kiếm xung đột với Nga. Chúng ta mong muốn một mối quan hệ ổn định và có thể dự báo… Nhưng như tôi đã tuyên bố, Mỹ sẽ đáp trả theo cách mạnh mẽ và đầy ý nghĩa nếu Chính phủ Nga dính líu đến những hoạt động gây hại”.

Cùng ngày 9/6, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết Moscow đang theo đuổi bình thường hóa quan hệ với Washington và kêu gọi Mỹ cũng có trách nhiệm trong những nỗ lực này. Phát biểu tại diễn đàn Primakov Readings, Thứ trưởng Ryabkov kỳ vọng cuộc gặp thượng đỉnh Nga-Mỹ sẽ giải đáp cho nhiều câu hỏi, đồng thời “kêu gọi chính quyền của ông Biden cũng có trách nhiệm và năng lực như chúng tôi để đạt được mục tiêu này”.

Trật tự thế giới kiểu Nga

Đánh giá về mối quan hệ Nga-Mỹ, chuyên gia Dmitry Trenin của Nga cho rằng quan hệ song phương kể từ giữa những năm 2010 đã rơi vào tình trạng đối đầu ngày càng gia tăng. Theo ông, cuộc đối đầu gay gắt này không phải là kết quả của những sai lầm mà có tính chất hệ thống.

Câu hỏi mang tính nguyên tắc được đặt ra là: Moscow sẽ thừa nhận thất bại và đồng ý tiếp tục cuộc chơi theo các quy tắc do Mỹ thiết lập, nghĩa là từ bỏ sự độc lập trong chính sách đối ngoại và đối nội, hay Washington sẽ thừa nhận quyền bảo vệ và thúc đẩy lợi ích của Nga trên thế giới, nghĩa là công nhận chủ nghĩa đa trung tâm thực sự?

Ong Putin ra don tam ly truoc ong Biden
Cả Nga và Mỹ đều không quá kỳ vọng vào cuộc gặp ngày 16/6 tới?

Chuyên gia Trenin đánh giá, giới lãnh đạo Nga và Mỹ có quan điểm khác nhau về trật tự thế giới và về vai trò của mình trong hệ thống toàn cầu. Những khác biệt này không hoàn toàn đối nghịch nhau như trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nhưng khiến Nga và Mỹ trở thành những đối thủ chính về địa chính trị và ý thức hệ.

Do đó, sẽ không có chỗ cho sự thỏa hiệp trong tương lai gần và cuộc đối đầu dù không cân sức nhưng dai dẳng và có lẽ còn kéo dài. Sự đối đầu Nga-Mỹ mang theo nguy cơ chiến tranh hạt nhân và sự hủy diệt hoàn toàn, nhưng khó có thể khơi mào cho một cuộc chiến mà kết cục là một trong các bên có thể nghiền nát kẻ thù bằng một cuộc tấn công hạt nhân quy mô lớn trong bối cảnh hiện tại – không giống như tình hình nửa sau thế kỷ 20.

Chuyên gia Nga cảnh báo, trong thế kỷ 21, việc Mỹ và Nga sử dụng vũ khí hạt nhân để chống lại nhau vẫn có thể xảy ra khi xung đột leo thang ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới ảnh hưởng đến lợi ích của cả hai quốc gia hoặc khi các sự cố dẫn đến xung đột giữa các lực lượng vũ trang của Nga và Mỹ không được ngăn chặn kịp thời.

Nhằm cản trở Nga củng cố nội bộ và mở rộng ảnh hưởng, Mỹ đã tận dụng những lợi thế to lớn về kinh tế, tài chính, công nghệ, chính trị, thông tin và các lĩnh vực khác. Chính phủ Mỹ và các chính trị gia theo trường phái “diều hâu” thường xuyên ép buộc Nga phải tuân thủ các biện pháp trừng phạt mang tính hạn chế, ủng hộ các lực lượng đối lập bên trong nước Nga, tìm cách chia rẽ giới cầm quyền và giới tinh hoa Nga, gây áp lực đối với các đối tác của Nga ở nước ngoài và liên tục tiến hành các chiến dịch thông tin chống lại Nga.

Ong Putin ra don tam ly truoc ong Biden
Cuộc đối đầu Nga-Mỹ vượt tầm kiểm soát sẽ gây ra hậu quả khó lường

Về phần Nga, chuyên gia Trenin cho rằng Moscơ coi trật tự thế giới do Mỹ lãnh đạo và nói rộng ra là sự thống trị thế giới của phương Tây phải được thay thế bằng một trật tự đa trung tâm công bằng hơn. Nga từ chối chấp nhận sự thống trị của bất kỳ cường quốc nào trong hệ thống quốc tế và cho mình là một trong những trung tâm của hệ thống thế giới mới.

Theo quan điểm của các nhà lãnh đạo Nga, Moscow sẵn sàng trả cái giá không thể tránh khỏi cho mong muốn đó; đáp trả các hành động của Mỹ; tận dụng các lợi thế địa phương, khu vực và trong lĩnh vực mà nước này có, cũng như mâu thuẫn nội bộ của chính nước Mỹ.

Nhà nghiên cứu Nga nhấn mạnh, trước thái độ thù địch công khai của Mỹ, mục tiêu chiến lược trước mắt của Nga là quản lý sự đối đầu và đặc biệt là ngăn chặn một cuộc đụng độ vũ trang giữa hai nước. Nga có thể đạt được mục tiêu này bằng cách duy trì sự ổn định chiến lược dựa trên khả năng răn đe hạt nhân, các thỏa thuận có hiệu lực trong việc điều chỉnh tiến triển của các kho vũ khí và hoạt động quân sự, và hoạt động liên tục, thông suốt của các kênh liên lạc giữa hai bên trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao, quân sự và tình báo.

Đông Triều