Tranh luận nóng

Chỉ Mỹ cứu được giá dầu: Toan tính với Nga thất bại

Thứ Ba, 26/01/2016 07:37

(Thị trường) - Nếu Mỹ có ý định dìm Nga bằng giá dầu thì đến thời điểm này đã không thành công, Moscow không chết, thậm chí còn mạnh lên.

Vai trò quyết định của Mỹ trong chiến dịch giải cứu giá dầu

Những ngày qua, dù giá dầu đã phục hồi một chút nhưng mức giá quanh ngưỡng 30 USD/thùng vẫn thấp hơn 70% so với thời điểm tháng 6/2014. Trong khi nguồn cung dầu vẫn thừa quá nhiều thì chuyên gia của Citigroup nhận định, Mỹ là nước duy nhất có thể thay đổi bối cảnh hiện tại.

Đồng tình với nhận định này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng điều này có liên quan đến vai trò của Mỹ đối với kinh tế thế giới nói chung và sự tăng, giảm của giá dầu lửa

Theo đó, từ những năm 1940, kinh tế thế giới bắt đầu lấy đồng USD làm đồng tiền chung trong giao thương quốc tế và đồng tiền của các nước khác đều cố định vào USD với biên độ dao động trên dưới 1%, còn đồng USD cố định vào vàng. Thế giới coi đồng USD như vàng, thậm chí tốt hơn vàng vì vận chuyển đơn giản, nhẹ nhàng hơn, có thể đổi sang vàng bất cứ lúc nào. Đồng USD trở thành đồng tiền thông dụng của thế giới.

Chi My cuu duoc gia dau: Toan tinh voi Nga that bai
Nhiều doanh nghiệp sản xuất dầu lửa của Mỹ đã phải đóng cửa vì giá dầu giảm sâu. Ảnh minh họa

Trong khi đó, Mỹ là quốc gia có nền công nghiệp phát triển, tiêu thụ dầu lửa nhiều nhất thế giới, đặc biệt trong thời  gian trước đây khi kinh tế thế giới chưa thực sự phát triển, Mỹ mua phần lớn dầu lửa của thế giới. Vì thế dầu Brent Biển Bắc hay các chuẩn dầu khác của thế giới chỉ dùng USD để đo đếm. Đây là một lợi thế của Mỹ, ngay cả khi OPEC thành lập cũng lấy USD làm đồng tiền chuẩn, từ đó nó trở thành thói quen trên thị trường quốc tế và không có bất cứ đồng tiền nào có thể chen chân được. Rất nhiều nước có tiềm năng về dầu mỏ muốn dùng đồng tiền khác để thay thế USD đo đạc giá dầu nhưng không thành công.  Ngay cả từ những năm 1971-1972 trở đi, USD không được các tổ chức chính thức trên thế giới coi là đồng tiền chung nhưng trong giao thương quốc tế USD vẫn là đồng tiền chủ chốt.

Bởi vậy, đến nay USD vẫn là đồng tiền mạnh quyết định, không phải chỉ trong lĩnh vực dầu mỏ mà trong tất cả các giao thương quốc tế. Mỹ cũng được các nhà đầu tư đánh giá là thị trường năng động, chủ chốt của thế giới, người ta thường sử dụng các thông tin trên thị trường Mỹ để tham chiếu khi ra các quyết định về giá cả, đầu tư. Cho nên, nước Mỹ có lợi thế, đó là sự lên xuống của USD cũng như thị trường Mỹ sẽ ảnh hưởng đến sự lên xuống của các đồng tiền khác và các thị trường khác.

Chẳng hạn, đối với thị trường dầu, khi Chính phủ Mỹ quyết định nâng giá đồng USD hay sản xuất của Mỹ bị trì trệ thì lập tức giá dầu giảm xuống, hay khi họ tuyên bố tăng lượng dầu mỏ dự trữ giá dầu sẽ tăng lên...

"Mỹ được lợi nhiều hơn mất khi giá dầu giảm vì Mỹ tiêu thụ năng lượng nhiều nhất của thế giới , lượng dầu sản xuất ra của Mỹ từ trước đến nay luôn thiếu hụt so với nhu cầu nội địa, chưa nói đến ịiệc lãnh đạo Mỹ không muốn khai thác ồ ạt các mỏ dầu mà coi đó là của để dành.

Dĩ nhiên khi giá dầu thấp kéo dài sẽ tác động đến ngành khai thác dầu mỏ của Mỹ nói riêng và thế giới nói chung, đặc biệt một khi thị trường ấy bị trì trệ, khủng hoảng  thì khả năng phục hồi rất lâu và tốn kém. Sự trì trệ của ngành dầu mỏ cũng sẽ tác động đến các ngành sản xuất khác, làm cầu tiêu dùng của  thế giới giảm, sản xuất tiêu dùng co lại và tự nó kéo kinh tế thế giới đi chậm lại, ngay cả đầu tàu kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, nước Mỹ là người đi đầu và tự coi mình là lãnh đạo của thế giới nên phải có trách nhiệm với kinh tế thế giới. Bởi vậy, Mỹ sẽ phải cân đối để dầu mỏ giảm ở mức độ vừa phải, nếu cứ giảm mãi ngay cả Mỹ cũng có thể lâm vào khủng hoảng vì nó sẽ gây ra tác động dây chuyền", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh chỉ rõ.

Thiệt hại của doanh nghiệp dầu lửa Mỹ

Một trong những lý do có thể thúc đẩy Mỹ ra tay cứu giá dầu, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, đó là thiệt hại của các công ty dầu lửa Mỹ.

Cho đến nay trên thế giới vẫn tranh cãi về chi phí khai thác dầu đá phiến. Có người nói chi phí khai thác dầu đá phiến phải 40 USD/thùng vì đây là phương pháp khai thác mới, quy trình khá phức tạp, chưa kể chi phí phục hồi các mỏ và đảm bảo môi trường... Ý kiến khác lại cho rằng chi phí khai thác chỉ khoảng 20 USD/thùng nhưng đó là tùy từng địa điểm khai thác. Nhưng với thực tế giá dầu giảm sâu như hiện nay, nhiều doanh nghiệp dầu đá phiến của Mỹ đã phải đóng cửa thì có nghĩa chi phí khai thác không hề rẻ.