Tranh luận nóng

Chủ đầu tư BOT 'tay không bắt giặc': Tay ngang, chiếm đoạt...

Thứ Bảy, 08/05/2021 08:34

(Doanh nghiệp) - Một doanh nhân chỉ nghĩ đến lợi ích của mình là tư duy chiếm đoạt, tay ngang, không phải tư duy, lối ứng xử của một doanh nhân

Ông Trần Đỗ Liêm - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải thủy nội địa nói thẳng, việc nhà đầu tư BOT than vãn về tình trạng thua lỗ do nguồn thu phí sụt giảm, doanh nghiệp trả lãi ngân hàng cao; Bộ GTVT kiến nghị nhiều giải pháp "cứu" nhà đầu tư như tăng phí, mua lại... là bất hợp lý.

Chu dau tu BOT 'tay khong bat giac': Tay ngang, chiem doat...
Nhiều nhà đầu tư BOT "tay không bắt giặc". Ảnh minh họa: VNN

Ông Liêm nhấn mạnh, với cương vị của doanh nghiệp hay với vị thế của một doanh nhân, cách cư xử trên đều không mang tính thị trường. Đã tham gia đầu tư phải "lời ăn lỗ chịu", tự làm tự chịu không phải đổ lỗi cho ai.

Nhìn nhận từ góc độ ứng xử của một doanh nhân, ông Liêm cho hay, doanh nghiệp, doanh nhân được làm những việc nhà nước không cấm. Trên quan điểm này, doanh nghiệp, doanh nhân cũng phải hiểu rằng khi tham gia đầu tư dự án thì bản thân tự làm phải tự chịu, tự bỏ tiền đầu tư, lợi được hưởng, lỗ phải chịu. Không có chuyện, đầu tư lợi thu về, lỗ đẩy cho nhà nước, cho dân. Đó không phải là cách ứng xử của một doanh nghiệp chân chính, một doanh nhân đúng nghĩa.

"Một doanh nhân chỉ nghĩ đến lợi ích của mình là tư duy chiếm đoạt, tay ngang, không phải tư duy, lối ứng xử của một doanh nhân.

Việc doanh nghiệp, doanh nhân chỉ chăm chăm lo cho lợi ích của mình sẽ dần biến họ thành những người ỉ lại, lạm dụng, thậm chí làm sai. Đó là chưa nói tới có hiện tượng lợi dụng danh nghĩa doanh nhân, sân trước, có quyền lực để làm sai", ông Liêm nói.

Từ phân tích trên, soi vào các dự án BOT, ông Liêm cho biết đó là chủ trương đúng nhằm huy động nguồn lực trong xã hội để phát triển hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, cần phải hiểu rất rõ ràng rằng, việc huy động vốn làm dự án theo hình thức BOT là để đáp ứng nhu cầu của những người có nhu cầu đi lại với vận tốc lớn, tải trọng cao hơn, tiết kiệm nhiều thời gian hơn, người dân bình thường không có nhiều nhu cầu sử dụng các dịch vụ này. Do đó, làm BOT là lựa chọn chứ không phải giải pháp bắt buộc, phải thay thế.

Việc các nhà đầu tư "tay không bắt giặc", vay vốn ngân hàng làm dự án là bình thường. Tuy nhiên, đó là sự thỏa thuận của doanh nghiệp với ngân hàng. Việc vay - trả là do thỏa thuận của hai bên, trách nhiệm vay - trả cũng là thuộc về hai bên.

"Doanh nghiệp có thể vay tới 100% vốn ngân hàng làm dự án, đó là quyền của doanh nghiệp. Ngân hàng tự thấy có thể cho doanh nghiệp đó vay vốn và bảo đảm thu hồi được vốn thì ngân hàng cho vay. Trong trường hợp doanh nghiệp không trả được nợ cho ngân hàng, doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm, phải bán dự án, bán công ty, thậm chí phá sản. Còn về phía ngân hàng, nếu quá trình vay vốn thẩm định không tốt để mất vốn, ảnh hưởng tới thanh khoản đó là trách nhiệm của ngân hàng, rủi ro ngân hàng tự chịu, không có nhà nước nào đứng ra chịu thay", ông Liêm nhấn mạnh.

Tiếp tục phân tích, ông Trần Đỗ Liêm nói rõ, trước khi thực hiện dự án nhà nước đã công bố thông tin, quy hoạch dự án rất cụ thể, doanh nghiệp tìm hiểu, nghiên cứu tiền khả thi, khả thi rồi mới thực hiện.

Việc thực hiện dự án, phương án tài chính, phương án thu phí... là do thỏa thuận giữa hai bên. Nhà nước không giao chỉ tiêu doanh nghiệp phải đi vay vốn ngân hàng bao nhiêu để làm dự án. Việc thu xếp phương án tài chính doanh nghiệp phải tự lo. Doanh nghiệp đủ năng lực, đủ khả năng thu xếp được nguồn tài chính mới nhận làm. Vì lý do này, ông Liêm cho rằng, các lý do sụt giảm nguồn thu phí, trạm BOT bị thua lỗ, nhà đầu tư xin trả lại, hoặc phải bồi thường cho nhà đầu tư là vô lý, không chấp nhận được.

"Nhà nước không ép doanh nghiệp, doanh nhân nào phải nhận dự án. Khi nhận dự án không thấy doanh nghiệp nào kêu, khi hoàn thành, đưa vào khai thác một thời gian mới than lỗ là vô lý. Việc này đã phải nằm trong tính toán từ đầu của doanh nghiệp, nếu không được dự báo từ đầu đó là năng lực đánh giá yếu kém của doanh nghiệp, doanh nghiệp phải tự chịu. Nhà nước chỉ xem xét hỗ trợ, xử lý trong trường hợp dự án bị thua lỗ do những nguyên nhân khách quan, do thiên tai, dịch bệnh...

Không ai chịu trách nhiệm cho những dự án làm sai, trải thảm một đoạn thu phí toàn tuyến, phí thấp thu cao... rồi lại than khó", ông Liêm nói rõ.

Ở điểm này, ông Liêm cho rằng các quy định liên quan tới đầu tư BOT cần phải tách bạch rõ ràng vai trò của nhà nước và trách nhiệm, quyền lợi của doanh nghiệp. Không để tình trạng nhập nhèm, coi nhà nước là cơ quan bảo trợ, cứ khó lại kêu nhà nước được.

Theo đó, ông Liêm kiến nghị phải chỉnh sửa, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan tới thu hút đầu tư BOT. Điều quan trọng nhất là thông tin công khai, minh bạch về dự án, tổ chức đấu thầu công khai, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, uy tín. Khi nhà đầu tư thực hiện dự án phải rạch ròi trong tư duy doanh nghiệp đầu tư phải tự chịu trách nhiệm.

Về phía nhà nước, chỉ xem xét xử lý với những khó khăn khách quan, bất khả kháng bằng hình thức kinh tế, không mang tiền đổ vào BOT.

Lam Lam