Tranh luận nóng

Tăng cường quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ

Thứ Năm, 26/08/2021 14:29

(Tin tức thời sự) - Chuyến công du của Phó Tổng thống Harris thể hiện cam kết sâu sắc của Hoa Kỳ không chỉ với khu vực, mà còn với mối quan hệ hai nước.

Ngày 25/8, Nhà Trắng đã ra thông cáo nhấn mạnh về việc tăng cường quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ, đồng thời khẳng định chuyến công du của Phó Tổng thống Kamala Harris tới Việt Nam thể hiện cam kết sâu sắc của Hoa Kỳ không chỉ đối với khu vực, mà còn đối với mối quan hệ hai nước.

Cam kết của Hoa Kỳ đối với một Việt Nam mạnh mẽ, thịnh vượng và độc lập

Theo đánh giá của Nhà Trắng, trong vài thập kỷ qua, mối quan hệ song phương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể, hai bên đang hợp tác trong nhiều vấn đề, từ đối phó với đại dịch COVID-19 và chuẩn bị cho các mối đe dọa an ninh y tế trong tương lai, chống biến đổi khí hậu, khắc phục hậu quả chiến tranh... Hoa Kỳ đã làm sâu sắc thêm các mối quan hệ kinh tế của mình với tư cách là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam và thị trường xuất khẩu hàng đầu trên toàn thế giới.

Nhà Trắng cho rằng mối quan hệ an ninh giữa hai nước đã mở rộng đáng kể khi Hoa Kỳ ủng hộ độc lập và chủ quyền của Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực hàng hải. Hoa Kỳ và Việt Nam cũng đã nâng cao năng lực để ngăn ngừa, phát hiện và ứng phó với các mối đe dọa bệnh truyền nhiễm thông qua quan hệ đối tác trong Chương trình nghị sự an ninh y tế toàn cầu.

Mối quan hệ đối tác vốn đã bền chặt và ngày càng phát triển giữa hai nước đã thúc đẩy gần 30.000 người Việt Nam học tập tại Hoa Kỳ, đóng góp gần 1 tỷ USD cho nền kinh tế Hoa Kỳ.

Chuyến công du của Phó Tổng thống Kamala Harris tới Việt Nam thể hiện cam kết sâu sắc của Hoa Kỳ không chỉ đối với khu vực mà còn đối với quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam. Trong các cuộc gặp song phương với các nhà lãnh đạo Việt Nam, Phó Tổng thống Harris tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với một Việt Nam mạnh mẽ, thịnh vượng và độc lập, cũng như một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở, lành mạnh và kiên định.

Tang cuong quan he Doi tac Toan dien Viet Nam-Hoa Ky
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phó Tổng thống Hoa Kỳ Kamala Harris. Ảnh: VGP

Tiếp tục tài trợ vaccine COVID-19 cho Việt Nam

Đối với vấn đề COVID-19 và An ninh Y tế, Phó Tổng thống củng cố cam kết của Hoa Kỳ trong việc dẫn đầu thế giới trong việc chấm dứt đại dịch COVID-19. Bà đã thông báo về việc tiếp tục tài trợ vaccine COVID-19 cho Việt Nam, hỗ trợ đáng kể cho việc phân phối vaccine và việc mở văn phòng khu vực Đông Nam Á của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) tại Hà Nội để tăng cường hợp tác an ninh y tế.

Đối với vấn đề tài trợ vaccine, nhận thấy thiệt hại nghiêm trọng mà COVID-19 đã gây ra cho cả hai quốc gia, trong nỗ lực của chính quyền Biden-Harris nhằm phân phối vaccine cho thế giới, Phó Tổng thống thông báo rằng Hoa Kỳ đang tài trợ thêm một triệu liều vaccine Pfizer cho Việt Nam, nâng tổng số vaccine của Hoa Kỳ cho Việt Nam lên 6 triệu liều.

Đối với việc hỗ trợ kỹ thuật và chương trình COVID-19, thông qua Đạo luật Kế hoạch Cứu hộ Hoa Kỳ (ARPA) và các nguồn hỗ trợ khẩn cấp khác cập nhật đến nay, USAID và CDC đang hỗ trợ Việt Nam ứng phó với COVID-19 thêm 23 triệu USD hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ thiết lập, mang lại tổng hỗ trợ cung cấp kể từ khi bắt đầu đại dịch lên đến gần 44 triệu USD.

"Sự hỗ trợ này sẽ thúc đẩy quyền tiếp cận công bằng và cung cấp vaccine COVID-19 an toàn, hiệu quả, củng cố hệ thống y tế của Việt Nam để ứng phó với COVID-19, xây dựng năng lực để phát hiện, giám sát COVID-19 và các mối đe dọa dịch bệnh trong tương lai", thông báo của Nhà Trắng nêu rõ.

USAID cũng tài trợ cho Hội Chữ thập đỏ Việt Nam 1 triệu USD để giảm thiểu tác động và ngăn chặn sự lây lan của COVID-19 trong các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Đối với việc hỗ trợ phân phối vaccine, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã cam kết cung cấp 77 tủ đông vaccine nhiệt độ cực thấp để hỗ trợ các nỗ lực phân phối vaccine ở tất cả 63 tỉnh thành của Việt Nam. Các tủ đông này được thiết kế đặc biệt để đáp ứng các yêu cầu bảo quản vaccine khắc nghiệt nhất, nâng cao đáng kể mạng lưới phân phối vaccine quốc gia của Việt Nam.

Đối với hoạt động khẩn cấp, thông qua cơ quan Giảm thiểu Mối đe dọa Quốc phòng, Hoa Kỳ đã thiết lập hai Trung tâm Điều hành Y tế Công cộng Khẩn cấp Khu vực, hiện đang hoạt động 24/7 để thu thập và chia sẻ thông tin giám sát COVID-19 thông qua Bộ Y tế.

Phó Tổng thống Harris đã khánh thành Văn phòng Khu vực Đông Nam Á của CDC Hoa Kỳ tại Hà Nội cùng với Phó Thủ tướng Việt Nam, các Bộ trưởng Y tế ASEAN và Papua New Guinea. Văn phòng CDC sẽ thúc đẩy an ninh y tế toàn cầu bằng cách duy trì sự hiện diện bền vững trong khu vực, cho phép phản ứng nhanh chóng và hiệu quả đối với các mối đe dọa sức khỏe - bất cứ khi nào chúng xảy ra - và củng cố sứ mệnh cốt lõi của CDC là bảo vệ người Mỹ.

Hợp tác chống biến đổi khí hậu

Đối với vấn đề chống biến đổi khí hậu, Phó Tổng thống Harris cùng các lãnh đạo  Việt Nam nhất trí về tầm quan trọng của việc chống khủng hoảng khí hậu, tăng cường khả năng chống chịu và hợp tác hướng tới một tương lai năng lượng sạch.

Đối với hoạt động đẩy mạnh Khu vực tư nhân trong Hành động vì Khí hậu, USAID và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam, mở rộng cơ hội thị trường cho các công ty Hoa Kỳ và củng cố chính sách môi trường của Việt Nam.

Biên bản ghi nhớ này với VCCI sẽ cải thiện trọng tâm của VCCI vào tính bền vững, công nghệ xanh và biến đổi khí hậu. USAID cũng dự định hỗ trợ VCCI xây dựng Chỉ số Xanh để giúp các doanh nghiệp Hoa Kỳ lựa chọn các tỉnh đang đầu tư vào các hoạt động xanh.

Về mở rộng Năng lượng Sạch và Phương tiện giao thông điện: Chính phủ Hoa Kỳ đã công bố Chương trình Năng lượng Phát thải Thấp Việt Nam II (V-LEEP II), một dự án 5 năm trị giá 36 triệu USD của USAID nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hệ thống năng lượng của Việt Nam sạch, an toàn và theo định hướng thị trường.

Dự án sẽ hoạt động để cải thiện quy hoạch năng lượng của chính phủ, tăng cường cạnh tranh để khuyến khích khu vực tư nhân Hoa Kỳ tham gia vào cung cấp dịch vụ năng lượng và tăng cường hệ thống năng lượng sạch. Dự án sẽ giúp Việt Nam mở rộng quy mô sử dụng phương tiện giao thông điện và thực hiện cơ chế Thỏa thuận mua bán điện trực tiếp (DPPA) cho phép các doanh nghiệp mua điện trực tiếp từ các công ty tư nhân sản xuất năng lượng tái tạo.

Bảo tồn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long: Thông qua USAID, chính phủ Hoa Kỳ đã khởi động dự án Bảo tồn môi trường sống ven biển sông Mekong, một dự án mới kéo dài 3 năm trị giá 2,9 triệu USD với Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Dự án này nhằm bảo vệ các sinh cảnh ven biển trọng điểm ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhằm phục vụ nghề cá bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học.

Đẩy nhanh khí hậu-nông nghiệp thông minh: Hoa Kỳ hoan nghênh Việt Nam tham gia Sứ mệnh đổi mới nông nghiệp vì khí hậu (AIM4C), một sáng kiến được công bố tại Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Tổng thống Biden sẽ được đưa ra tại COP-26 vào tháng 11 năm 2021.

Các bên tham gia AIM4C sẽ cùng làm việc để tăng tốc đổi mới nông nghiệp toàn cầu và ứng dụng các công nghệ khí hậu thông minh. Hoa Kỳ và Việt Nam cùng với các đối tác toàn cầu có thể giải quyết những thách thức chung về khí hậu và tạo ra các giải pháp sáng tạo để cải thiện an ninh lương thực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới.

Giảm thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam

Đối với việc hỗ trợ phát triển và tiếp cận thị trường: Phó Tổng thống Hoa Kỳ nhấn mạnh những nỗ lực của chính quyền Biden-Harris nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cơ hội.

Thúc đẩy phụ nữ và doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số làm chủ: Chính phủ Hoa Kỳ đã công bố dự án Cải thiện năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân (IPSC), một nỗ lực hàng đầu của USAID trị giá 36 triệu USD nhằm phát triển phụ nữ và các doanh nghiệp do người dân tộc thiểu số làm chủ và thúc đẩy việc làm ở khu vực nông thôn thông qua việc áp dụng công nghệ mới của Mỹ.

Hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế kỹ thuật số: Chính phủ Hoa Kỳ đã công bố Nhân lực cho Hệ sinh thái Khởi nghiệp và Đổi mới (WISE), một dự án của USAID cung cấp tới 2 triệu USD để hỗ trợ nỗ lực của Việt Nam trong việc chuyển đổi từ một nền kinh tế sử dụng nhiều lao động, thiếu kỹ năng công nghiệp sang lực lượng lao động được trang bị tốt hơn để tham gia vào nền kinh tế kỹ thuật số toàn cầu. Xây dựng các kỹ năng kỹ thuật số của Việt Nam sẽ tăng cơ hội giao thương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam và sẽ thúc đẩy công nghệ của Hoa Kỳ.

Giảm thuế đối với hàng xuất khẩu của Hoa Kỳ: Nông dân Hoa Kỳ và các nhà sản xuất thịt heo sẽ có cơ hội nhiều hơn tiếp cận với các thị trường ở Việt Nam - thị trường xuất khẩu nông sản lớn thứ bảy của Hoa Kỳ - do Việt Nam tích cực xem xét đề xuất của nước này về việc loại bỏ hoặc giảm thuế nhập khẩu MFN đối với bắp, lúa mì và các sản phẩm từ thịt heo. Việc cắt giảm thuế quan này cho phép nông dân Hoa Kỳ cung cấp cho Việt Nam các sản phẩm chất lượng và giá cả cạnh tranh đồng thời giúp giảm thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam.

Giải quyết các vấn đề di sản của chiến tranh

Đối với việc giải quyết các vấn đề di sản của chiến tranh: Hoa Kỳ và Việt Nam đã vượt qua quá khứ khó khăn để trở thành đối tác tin cậy. Phó Tổng thống Harris cam kết với các nhà lãnh đạo Chính phủ Việt Nam quyết tâm trong việc tiếp tục giải quyết các vấn đề di sản chung chiến tranh.

Hoa Kỳ cam kết cung cấp thêm 17,5 triệu USD để khảo sát và rà phá bom mìn chưa nổ (UXO), thể hiện cam kết tiếp tục trong việc giải quyết các vấn đề di sản chiến tranh. Bộ Ngoại giao cam kết tiếp tục các dự án khảo sát và rà phá bom mìn trên diện rộng, nâng cao năng lực cho trung tâm hành động bom mìn quốc gia và thực hiện các sáng kiến giáo dục rủi ro để cứu sinh mạng và tạo cơ hội kinh tế.

Về hỗ trợ người khuyết tật, chính phủ Hoa Kỳ thông qua USAID đã công bố hai giải thưởng mới cho các tổ chức địa phương của Việt Nam nhằm hỗ trợ người khuyết tật: Hãy nói lên (Raising Voices), Tạo cơ hội II Nắm lấy tay tôi II. Các dự án này với tổng kinh phí khoảng 4 triệu USD sẽ hỗ trợ người khuyết tật bằng cách cải thiện chất lượng cuộc sống và thúc đẩy hòa nhập xã hội. Là một trong những sáng kiến lâu đời nhất của di sản chiến tranh của chúng tôi thuộc Quỹ Nạn nhân Chiến tranh của Thượng nghị sĩ Leahy từ năm 1989, xây dựng các chương trình cho người khuyết tật từ lâu đã trở thành yếu tố cốt lõi của hợp tác song phương.

Tăng cường hợp tác an ninh hàng hải

Về hợp tác an ninh, Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam tăng cường khả năng thực thi pháp luật và an ninh hàng hải.

Về cam kết Đối tác An ninh, Hoa Kỳ và Việt Nam khẳng định cam kết tiếp tục hợp tác an ninh cấp cao nhằm hỗ trợ một Việt Nam mạnh mẽ, thịnh vượng và độc lập, bao gồm các cam kết nhân đạo như Đối tác Thái Bình Dương và các chuyến viếng thăm của các tàu Hoa Kỳ bao gồm cả hàng không mẫu hạm.

Về vấn đề tăng cường quan hệ Đối tác Cảnh sát biển, Phó Tổng thống Harris đã thảo luận về mối quan hệ sâu sắc giữa Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam và Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ, bao gồm cả việc có thể cung cấp tàu tuần tra thứ ba của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ theo chấp thuận của Quốc hội. Tàu tuần tra này sẽ bổ sung cho các tàu tuần tra do Hoa Kỳ cung cấp trước đó, một đội gồm 24 tàu tuần tra, cơ sở căn cứ, cầu tàu, đào tạo thực thi pháp luật và các hoạt động chung khác nhằm tăng cường năng lực của Việt Nam trong đóng góp vào an ninh hàng hải ở Biển Đông.

Về mở rộng hợp tác nhân đạo và ứng phó thảm họa, Hoa Kỳ và Việt Nam cam kết thiết lập một cuộc trao đổi về y tế giữa Quân đội Việt Nam và Bộ Quốc phòng để mở rộng năng lực ứng phó thảm họa và nhân đạo, đồng thời tăng cường hợp tác quan trọng trong lĩnh vực chăm sóc bệnh nhân cho binh lính, cựu chiến binh và người dân Việt Nam.

Về đầu tư vào quan hệ song phương: Phó Tổng thống Harris và các nhà lãnh đạo chính phủ Việt Nam tái khẳng định sức mạnh của quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ, thể hiện qua việc ký kết xây dựng khu phức hợp mới của Đại sứ quán Hoa Kỳ và thành lập Đoàn Hòa bình Việt Nam.

Phó Tổng thống Harris đã tuyên bố thành lập Đoàn Hòa bình Việt Nam đánh dấu kết thúc 17 năm đàm phán, đồng thời mở ra một kỷ nguyên cơ hội mới cho những người Mỹ trẻ tuổi phục vụ ở nước ngoài và thúc đẩy mối quan hệ giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia. Đoàn Hòa bình Việt Nam sẽ chào đón Tình nguyện viên Đoàn Hòa bình vào năm 2022.

Phó Tổng thống Harris chứng kiến việc ký kết hợp đồng cho thuê Khu phức hợp mới của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội - Việt Nam tượng trưng cho tương lai của mối quan hệ đối tác giữa hai nước. Đại sứ quán Hoa Kỳ đã tổ chức lễ kỷ niệm 25 năm bình thường hóa vào năm 2020 và việc ký kết chính thức hợp đồng cho thuê cho phép chúng ta hướng về 25 năm tới và xa hơn nữa sự gắn kết của Hoa Kỳ tại Việt Nam.

Về tăng cường các Quy tắc Quốc tế về Thăm dò Không gian Hòa bình, Hoa Kỳ và Việt Nam ủng hộ các nỗ lực nhằm đảm bảo các hoạt động không gian được tiến hành một cách có trách nhiệm và bền vững.

Hoa Kỳ và Việt Nam nhận thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của không gian trong việc cung cấp lợi ích cho toàn thể nhân loại, giải quyết các thách thức về khí hậu và đảm bảo sự phát triển trên Trái đất. Hoa Kỳ cũng đã trao đổi quan điểm về Hiệp định Artemis trong chuyến thăm và thừa nhận vai trò then chốt của hợp tác quốc tế trong việc duy trì môi trường ngoài không gian nhằm tối đa hóa lợi ích mà không gian mang lại.

Về vấn đề này, Hoa Kỳ và Việt Nam cam kết tiến hành một cuộc đối thoại không gian dân sự, dự kiến diễn ra vào quý đầu tiên của năm 2022 nhằm điều chỉnh các mục tiêu đảm bảo các hoạt động không gian được tiến hành một cách có trách nhiệm và bền vững.

Đối với vấn đề hỗ trợ Giáo dục Đại học, Phó Tổng thống Harris nhấn mạnh cam kết của Hoa Kỳ đối với tương lai Việt Nam và tính chất lâu dài của quan hệ đối tác Hoa Kỳ - Việt Nam.

Liên quan đến hợp tác cải cách giáo dục, USAID đã công bố Đối tác Cải cách Giáo dục Đại học, một dự án kéo dài 5 năm cung cấp tới 14,2 triệu USD nhằm tăng cường giảng dạy, nghiên cứu, đổi mới và quản trị trong ba trường đại học quốc gia lớn nhất Việt Nam. Với các trường đại học Hoa Kỳ và các đối tác khu vực tư nhân, dự án sẽ hỗ trợ các cơ hội kinh tế toàn diện cho gần 150.000 sinh viên Việt Nam nhằm hỗ trợ một Việt Nam mạnh mẽ, thịnh vượng và độc lập với tư cách là một đối tác quan trọng của Hoa Kỳ.

Hoàng Hạnh-Mạnh Cường-Hồng Ninh