Tranh luận nóng

Hợp tác quốc phòng Việt - Nhật: Khởi đầu một 'cấp độ mới'

Thứ Ba, 14/09/2021 11:36

(Tin tức thời sự) - Hợp tác quốc phòng Nhật Bản và Việt Nam nhằm mục đích đóng góp tích cực hơn vào hòa bình và ổn định của khu vực và cộng đồng quốc tế...

Nhận lời mời của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, ngài Kishi Nobuo, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã sang thăm chính thức Việt Nam từ ngày 10 đến ngày 12/9.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, ngài Kishi Nobuo, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã có một bài phát biểu quan trọng. Đất Việt xin lược đăng bài phát biểu này.

Hop tac quoc phong Viet - Nhat: Khoi dau mot 'cap do moi'
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản trong một buổi làm việc tại Việt Nam. Ảnh ĐSQ Nhật Bản

Những kỷ niệm đặc biệt tại Việt Nam

Trải nghiệm cá nhân tôi về Việt Nam bắt đầu từ khoảng gần 20 năm về trước. Trước khi là thành viên của Diet, tôi đã đi du lịch vòng quanh thế giới khi làm việc cho một công ty thương mại. Tôi đã làm việc ở Việt Nam một năm rưỡi từ mùa hè năm 2000. Tôi đã đi vòng quanh Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ ở lưu vực sông Mekong, Cà Mau ở mũi cực nam, Phan Thiết ở ven biển, Cao nguyên Đà Lạt và những ngọn núi gần biên giới Trung Quốc.

Vào thời điểm "Chính sách Đổi mới" bắt đầu được thực hiện, tôi nhớ rằng con người và thành phố đã bùng nổ và đất nước thực sự phát triển. Và hôm nay, tôi đang tiếp tục chứng kiến sự phát triển của Việt Nam một quốc gia dẫn đầu mạnh mẽ trong khu vực.

Tôi nhớ rất rõ lần trao đổi với một đồng nghiệp Việt Nam hào phóng và tốt bụng. Vào thời điểm đó, tôi đã có một cuộc tranh cãi trong công việc và khi tôi phàn nàn rằng "bạn nói rằng bạn có thể làm điều đó tại thời điểm đó", anh ấy đã trả lời với một nụ cười tươi, "Ông KISHI, nếu tôi nói rằng tôi không thể làm được điều đó vào lúc đó, hẳn là ông sẽ rất buồn. Tôi không muốn nhìn thấy ông buồn”. Tôi không còn cách nào khác ngoài việc tha thứ cho anh ấy.

Anh ấy không chỉ dễ tính và hài hước mà còn rất chăm chỉ. Chúng tôi có thể hiểu nhau và xây dựng một mối quan hệ tin cậy tốt đẹp, ngay cả khi chúng tôi đã cãi vã do suy nghĩ khác biệt. Việt Nam, nơi tôi đã làm việc chăm chỉ với nhiều người, thật đặc biệt đối với tôi. Đây là lý do tại sao tôi chọn Việt Nam là điểm đến trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Tôi tin rằng chính vì người dân Việt Nam mà chúng ta có thể phát triển hơn nữa quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Niềm tin này đã không thay đổi kể từ khi tôi đến thăm nơi đây với tư cách Thứ trưởng Bộ Quốc phòng vào năm 2009.

"Khi gặp khó khăn, chúng tôi giúp đỡ lẫn nhau."

Đây là một đức tính mà người Nhật đã có từ lâu. Bạn bè giúp đỡ nhau lúc khó khăn. Trong thử thách chưa từng có của đại dịch và để cùng nhau đương đầu với khó khăn này như một người bạn, Nhật Bản đã cung cấp khoảng 3 triệu liều vắc xin cho nhân dân Việt Nam, những người mà chúng tôi có một tình bạn lâu đời và sâu sắc.

Nếu chúng ta nhớ lại, 10 năm trước vào tháng 3 năm 2011, sau trận động đất ở phía Đông Nhật Bản - một thảm họa thiên nhiên chưa từng có, Nhật Bản đã nhận được một lượng lớn các khoản quyên góp và lời chia buồn chân thành từ nhiều người dân Việt Nam. Chúng tôi nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt dưới nhiều hình thức khác nhau như thư, bài viết và tranh vẽ. Nhật Bản sẽ không bao giờ quên điều này.

“Gian nan mới biết bạn hiền”, người Nhật chúng tôi thật sự ấn tượng và được khích lệ bởi những phẩm chất của mọi người được thể hiện bằng tiếng Việt. Tôi xin cảm ơn một lần nữa. Và đây cũng là cơ hội để chúng tôi ở Nhật Bản và Việt Nam một lần nữa nhận ra rằng chúng ta cùng chia sẻ phẩm chất giúp đỡ bạn bè khi gặp khó khăn và “mối quan hệ” bền chặt như thế nào. Quan hệ song phương giữa Nhật Bản và Việt Nam tiếp tục phát triển. Kể từ khi quan hệ Nhật Bản - Việt Nam được nâng lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” vào năm 2014, hai nước đã và đang phát triển mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực.

Điều này được mở rộng sang lĩnh vực quốc phòng. Dựa trên những thành tựu hợp tác và trao đổi tích lũy cho đến nay, khi tôi gặp Bộ trưởng Quốc phòng GIANG vào tháng 6 năm nay, ông ấy đã đề xuất nâng hợp tác quốc phòng giữa hai nước lên một “Cấp độ mới”.

Tôi muốn coi chuyến thăm này là một cột mốc đánh dấu sự khởi đầu của quan hệ hợp tác quốc phòng Việt Nam - Nhật Bản nâng lên một "Cấp độ mới".

Cùng chia sẻ những giá trị phổ quát

Điều đã kết nối Nhật Bản và Việt Nam từ xa xưa chính là vùng biển rộng lớn và trù phú. Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 17, các thương nhân Nhật Bản tự do đi lại từ Biển Hoa Đông đến Biển Đông trên tàu “Goshuinsen”, tàu buôn của Nhật Bản nhằm tìm kiếm sự giao thương rộng rãi với các nước Đông Nam Á. “Raienbashi” hay còn gọi là “Nihonbashi” vẫn còn lưu lại ở phố cổ Hội An, quê hương của Chủ tịch Nguyễn Xuân Phúc, gợi nhớ về mối quan hệ giao lưu sôi động giữa Nhật Bản và Việt Nam lúc bấy giờ. Đại dương tự do và rộng mở là nền tảng cho sự thịnh vượng của chúng ta từ thời xa xưa.

Quy tắc mà Nhật Bản tiếp tục ủng hộ trên biển rất đơn giản và cơ bản. Nhật Bản luôn đề cao “quy định của pháp luật” ngay cả trên biển. Sự thịnh vượng của chúng ta sẽ không thể thực hiện được nếu không có tự do di chuyển trên biển và trên không và sự an toàn của các tuyến giao thông hàng hải.

Việt Nam, có vị trí địa chính trị nằm ở giáp ranh giữa Đông Nam Á và Đông Á và có vai trò quan trọng trong khu vực. Chúng tôi, Nhật Bản đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Việt Nam trong khu vực trong ADMM Plus đồng thời nhấn mạnh giá trị phổ quát của "quy định của pháp luật". Bất kể ai trong chúng ta, những người có chung các giá trị, đều có sứ mệnh chung là bảo vệ hòa bình và ổn định của khu vực.

Cần nâng quan hệ hợp tác quốc phòng Nhật - Việt lên “Cấp độ mới”

Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi chúng ta đang sống là trung tâm của sức sống thế giới. Vì vậy, hòa bình và ổn định khu vực là điều cần thiết cho sự thịnh vượng của thế giới.

Những nỗ lực nhằm thay đổi hiện trạng bằng cách ép buộc mà chúng ta đang đối mặt có thể ảnh hưởng không chỉ đến khu vực này mà còn toàn bộ cộng đồng quốc tế và cần được coi là một thách thức toàn cầu đe dọa trật tự quốc tế hiện nay.

Tuy nhiên, có những giới hạn tự nhiên đối với những gì chúng ta có thể làm với tư cách là một quốc gia. Điều quan trọng là sử dụng tất cả các quan hệ đối tác để giải quyết vấn đề này.

Trên hết, chúng ta cần làm việc cùng nhau để duy trì và củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật pháp, tự do và rộng mở trên nền tảng luật pháp quốc tế mang lại cho chúng ta sự thịnh vượng. Trong hoàn cảnh đó, những gì chúng ta đang chứng kiến hiện nay là các quốc gia cùng chí hướng chia sẻ tầm nhìn chung về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phải như thế nào, cùng quan tâm và nỗ lực hướng tới hòa bình và ổn định khu vực. Đó là thứ mà chúng tôi đang cố gắng củng cố hơn bao giờ hết.

Các nước là đối tác chủ chốt của Nhật Bản cũng đang dành sự quan tâm cho Việt Nam. Từ Hoa Kỳ, Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd J. Austin đã đến thăm khu vực này vào cuối tháng Bảy và Phó Tổng thống Kamala D. Harris đã đến thăm khu vực này vào tháng Tám. Cả hai quan chức cấp cao đều chọn dừng chân tại Việt Nam trong chuyến công du của họ. Điều này chứng tỏ rõ ràng rằng Hoa Kỳ nhận thấy tầm quan trọng chiến lược của Việt Nam.

Và năm nay, các mối quan tâm cụ thể là sự tham gia ngày càng tăng của các nước châu Âu trong khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng Vương quốc Anh Ben Wallace, người đã đến thăm Nhật Bản vào tháng 7 đã đến thăm Hà Nội lần đầu tiên trên cương vị Bộ trưởng Quốc phòng Anh. Việc đưa ra chính sách “Xoay trục về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” là một bước đột phá đối với Anh.

Để thúc đẩy mạnh mẽ tầm nhìn của Nhật Bản về “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, hợp tác với các nước châu Âu - có chung tham vọng duy trì “quy định của pháp luật” là không thể thiếu. Từ khi nhậm chức Bộ trưởng Quốc phòng, tôi đã tích cực làm việc để cam kết của châu Âu đối với khu vực này ngày càng mạnh mẽ và lâu dài

Năm 2019, Việt Nam cùng với tất cả các nước ASEAN khác đã công bố "Triển vọng ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP)" là con đường của riêng mình. Trong đó, nhà nước pháp quyền, công khai, tự do, minh bạch và phổ quát được đề cao như những nguyên tắc hành động. Nhật Bản hoàn toàn ủng hộ AOIP, tổ chức này chia sẻ các nguyên tắc thiết yếu với FOIP. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục khuyến khích các nỗ lực hợp tác và hữu hình để hiện thực hóa AOIP, đồng thời ủng hộ sự trung tâm và thống nhất của ASEAN.

Việc mở rộng quan hệ đối tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ giúp đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực.

Những người bạn không thể thay thế, Nhật Bản và Việt Nam nên làm gì trong bối cảnh mở rộng quan hệ đối tác toàn cầu?

Câu trả lời của tôi là phải nâng quan hệ hợp tác quốc phòng Nhật - Việt lên “Cấp độ mới” phù hợp với thời đại hiện nay. Và bằng quan hệ hợp tác đó, tôi muốn cùng nhau bước đi như những người đồng chí nắm tay nhau, cùng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ hòa bình và ổn định của khu vực và cộng đồng quốc tế.

Tại đây hôm nay, tôi muốn "xác định lại" rằng hợp tác quốc phòng Nhật Bản và Việt Nam nhằm mục đích đóng góp tích cực hơn vào hòa bình và ổn định của không chỉ hai nước chúng ta mà còn cho khu vực và cộng đồng quốc tế. Đây là ý đồ của hợp tác quốc phòng Nhật - Việt trong “giai đoạn mới” mà tôi đã đề cập trước đó.

Cả Nhật Bản và Việt Nam sẽ hợp tác để giải quyết các vấn đề an ninh khác nhau trong khu vực đồng thời nhấn mạnh “quy định của pháp luật”. Chúng tôi sẽ hợp tác chặt chẽ không chỉ trên phương diện song phương mà còn với các nước trong khu vực và ASEAN vì lợi ích của tất cả các quốc gia. Chúng tôi muốn mang lại sự an tâm lâu dài cho cộng đồng địa phương và quốc tế. Đối với Nhật Bản, cần phải nói rằng Việt Nam là một trong những quốc gia quan trọng mà chúng ta cùng chung con thuyền

Với sự hợp tác đạt đến "cấp độ mới" này, chúng ta hãy tăng cường hơn nữa hợp tác quốc phòng Việt Nam - Nhật Bản đồng thời hướng sự chú ý của chúng ta sang hòa bình và ổn định của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và thế giới.

* Tittle chính và tittle phụ do Tòa soạn tự đặt

Hoàng Hạnh (lược)